Nić i szczoteczki międzyzębowe a ryzyko udaru: badanie z udziałem 100 tys. osób

Czy codzienne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych może mieć znaczenie nie tylko dla zdrowia dziąseł, ale również dla mózgu? Nowe badanie sugeruje, że osoby dbające o higienę jamy ustnej w sposób kompleksowy mogą być mniej narażone na udar niedokrwienny. Naukowcy podkreślają jednak, że wynik pokazuje związek, a nie zależność przyczynowo-skutkową.

Badacze z Korei Południowej przeanalizowali dane 98 866 osób w wieku co najmniej 40 lat, które w latach 2009-2010 przeszły badania ogólne i stomatologiczne. Następnie uczestników obserwowano do końca 2019 r. Analizowano częstość szczotkowania zębów oraz stosowanie nici dentystycznej i szczoteczek międzyzębowych. Wzięto również pod uwagę występowanie udarów wymagających hospitalizacji.

Wykazano, że osoby, które szczotkowały zęby co najmniej dwa razy dziennie i regularnie stosowały nić dentystyczną lub szczoteczki międzyzębowe, miały o 23% niższe ryzyko udaru niedokrwiennego niż uczestnicy o najgorszych nawykach higienicznych.

Samo szczotkowanie zębów to za mało

Autorzy badania zwracają uwagę na istotne ograniczenie samego szczotkowania. Szczoteczka nie usuwa skutecznie biofilmu ze wszystkich powierzchni międzyzębowych. Dlatego w badaniu uwzględniono dodatkowe metody oczyszczania – nić dentystyczną oraz szczoteczki międzyzębowe.

To właśnie ten element odróżnia analizę od wielu wcześniejszych badań dotyczących higieny jamy ustnej i zdrowia ogólnego. Naukowcy chcieli sprawdzić, czy oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych może wiązać się z dodatkową korzyścią w porównaniu z samym szczotkowaniem. Wyniki sugerują, że oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych może mieć dodatkowe znaczenie.

Szczególnie interesujące okazały się dane dotyczące osób, które utraciły zęby własne. W tej grupie regularne stosowanie nici dentystycznej lub szczoteczek międzyzębowych wiązało się z niższym ryzykiem udaru, niezależnie od częstotliwości szczotkowania.

Czy higiena jamy ustnej może wpływać na mózg?

Badanie naukowców z Korei Południowej nie odpowiada na pytanie, dlaczego obserwowana zależność występuje. Jednym z możliwych wyjaśnień jest związek między stanem zdrowia jamy ustnej, przewlekłym stanem zapalnym i chorobami naczyń krwionośnych. Autorzy wskazują, że wcześniejsze badania łączyły m.in. choroby przyzębia i utratę zębów z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

Trzeba jednak zachować ostrożność. Było to retrospektywne badanie kohortowe, a informacje dotyczące higieny jamy ustnej pochodziły z deklaracji samych uczestników. Nie można więc na jego podstawie stwierdzić, że używanie nici dentystycznej lub szczoteczek międzyzębowych bezpośrednio chroni przed udarem.

Dla lekarza dentysty wniosek jest jednak prostszy i bardziej praktyczny: oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych pozostaje ważnym elementem prawidłowej higieny jamy ustnej, a potencjalne znaczenie takiego postępowania może wykraczać poza samą profilaktykę chorób jamy ustnej. Nowe dane są kolejnym argumentem za tym, aby podczas instruktażu higieny nie ograniczać się do pytania o szczotkowanie zębów.

Artykuł pt. „Association of toothbrushing, dental flossing, and interdental brushing with stroke risk” ukazał się online w czasopiśmie „Journal of Dentistry” (druk w listopadzie 2026 r., tom 174).

Źródła: https://www.drbicuspid.com/

https://www.sciencedirect.com/

– U pacjentów, którzy przyjeżdżają na oddziały kardiologiczne z ostrymi zespołami wieńcowymi, czyli zawałami, stan zdrowia jamy ustnej bywa dramatyczny. Po udzieleniu pierwszej pomocy kardiologicznej wielu z nich jest kierowanych na sanację jamy ustnej – mówi dr hab. n. med. Maciej Czerniuk, specjalista w zakresie chirurgii stomatologicznej i periodontologii, adiunkt Zakładu Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia WUM. Jakie są związki między chorobami kardiologicznymi a zdrowiem jamy ustnej? Czy u pacjentów po rozpoznaniu choroby sercowo-naczyniowej świadomość dotycząca roli prawidłowej higieny jamy ustnej się zmienia? Zachęcamy do obejrzenia materiału filmowego!