NFZ publikuje projekt zmian w stomatologii. NIL krytykuje propozycje dotyczące pakietów ST30

Spór wokół interpretacji i rozliczania świadczeń stomatologicznych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia wchodzi w nową fazę. Po tygodniach kontrowersji wywołanych komunikatami NFZ-u dotyczącymi pakietów ST30, ST30A, ST30B i ST30C, pojawił się projekt zarządzenia prezesa Funduszu, który ma formalnie „doprecyzować” zasady realizacji świadczeń. Propozycja spotkała się jednak z jednoznacznie negatywną oceną prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, które zarzuca Funduszowi faktyczne ograniczenie zakresu świadczeń gwarantowanych oraz próbę wprowadzenia zmian bez odpowiednich podstaw prawnych.

Przypomnijmy, że kilka tygodni temu NFZ opublikował komunikaty dotyczące realizacji świadczenia 23.1601 „usunięcie złogów nazębnych z ½ łuku zębowego”. Z dokumentów wynikało, że pakiety ST30, ST30A, ST30B i ST30C obejmują wyłącznie usuwanie złogów twardych zmineralizowanych, natomiast usuwanie złogów miękkich nie powinno być traktowane jako świadczenie gwarantowane w ramach tych pakietów.

Jednocześnie Fundusz wskazał, że wycena pakietów obejmuje również zastosowanie preparatów fluorowych po zabiegu – jako element zabezpieczenia przed nadwrażliwością pozabiegową.

Stanowisko to wzbudziło duże kontrowersje w środowisku lekarzy dentystów, ponieważ wielu świadczeniodawców uznało, że komunikaty NFZ-u w praktyce zmieniają sposób realizacji i rozliczania świadczeń, mimo że formalnie nie stanowią aktu prawnego. Pisaliśmy o tym TUTAJ.

Ministerstwo zdrowia – odpowiadając na interpelację poselską Joanny Muchy – przekonywało, że komunikaty mają wyłącznie charakter techniczno-informacyjny i nie zmieniają koszyka świadczeń gwarantowanych. Resort zapowiedział jednocześnie publikację projektu nowego zarządzenia prezesa NFZ-u, które ma wyeliminować wątpliwości interpretacyjne. Informowaliśmy o tym TUTAJ.

NIL: to nie doprecyzowanie, lecz realne ograniczenie świadczeń

Opublikowany projekt zarządzenia nie uspokoił jednak środowiska. Przewidziano w nim bowiem, że pakiety ST30, ST30A, ST30B, ST30C będą obejmowały usuwanie złogów nazębnych twardych, zmineralizowanych – w tym również zabezpieczenie przed wystąpieniem pozabiegowej nadwrażliwości zębów.

W stanowisku z 15 maja 2026 r. prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej negatywnie zaopiniowało projekt wskazując, że proponowane zmiany nie stanowią jedynie technicznego doprecyzowania. – Nie mamy zatem do czynienia z deklarowanym przez prezesa NFZ-u uściśleniem zakresu świadczeń, lecz z jego ewidentnym ograniczeniem – podkreślono.

Zdaniem NIL propozycja, aby pakiety ST30 obejmowały wyłącznie usuwanie złogów twardych jest sprzeczna z wcześniejszą interpretacją przekazaną do centrali NFZ-u przez ministerstwo zdrowia. Samorząd lekarski wskazał, że ograniczenie zakresu świadczeń może mieć realne konsekwencje kliniczne – szczególnie w stomatologii dziecięcej.

– Zawężenie złogów nazębnych do złogów twardych bardzo niekorzystnie odbije się na stanie zdrowia pacjentów, szczególnie dzieci, u których pod złogami (nie zawsze twardymi lecz często pod wpływem przyjmowanych leków lub skłonności osobniczych) znajdują się zdemineralizowane tkanki twarde. Niemożliwość usuwania tych złogów przyczyni się do zwiększenia (i tak bardzo wysokich w naszym kraju) wskaźników próchnicy u dzieci – dodano.

Według samorządu, brak możliwości rozliczenia usuwania złogów miękkich w ramach pakietów może zniechęcać świadczeniodawców do wykonywania pełnych procedur higienizacyjnych.

Spór także o lakierowanie i fluoryzację

Kolejnym punktem konfliktu pozostaje kwestia lakierowania zębów i stosowania preparatów fluorowych. Projekt zarządzenia zakłada, że w ramach pakietów ST30 możliwe będzie zastosowanie preparatów fluorowych w celu znoszenia nadwrażliwości pozabiegowej. NIL zwraca jednak uwagę, że takie preparaty nie figurują w katalogu materiałów gwarantowanych określonym w rozporządzeniu ministra zdrowia. – Jedyne przewidziane w rozporządzeniu preparaty to lakiery dedykowane świadczeniobiorcom do 18. roku życia – wskazano.

Samorząd lekarski podważył również próbę utożsamienia procedury znoszenia nadwrażliwości z lakierowaniem zębów. – Lakierowanie zębów preparatem fluorkowym nie powinno być traktowane jako element składowy usuwania złogów nazębnych twardych. Lakierowanie jest odrębną procedurą profilaktyki próchnicy, której wskazania wynikają z wieku pacjenta, oceny ryzyka próchnicy i stanu klinicznego, a nie z obecności kamienia nazębnego ani z faktu wykonania oczyszczania mechanicznego. Profesjonalne usuwanie miękkich złogów nazębnych również powinno być odrębną procedurą, ponieważ dotyczy biofilmu, płytki bakteryjnej, resztek pokarmowych i osadów niezmineralizowanych oraz ma samodzielne znaczenie diagnostyczne i profilaktyczne – podkreślono.

Co więcej, włączenie procedury 23.1006 (lakierowanie zębów) do pakietów ST30 wymagałoby – zdaniem samorządu – ponownej wyceny przez AOTMiT.

Lekarze nie mogą finansować świadczeń z własnej kieszeni

W stanowisku NIL wyraźnie wybrzmiał również aspekt ekonomiczny projektowanych zmian. Samorząd podkreślił, że rozszerzanie zakresu czynności realizowanych w ramach niezmienionej wyceny pakietów jest nieakceptowalne. – Nie można oczekiwać od lekarzy dentystów, że będą wykonywali świadczenia poniżej kosztów ich udzielenia – napisano w komunikacie.

To argument szczególnie istotny dla gabinetów posiadających kontrakty z NFZ-em, które już dziś wskazują na niedoszacowanie wielu procedur profilaktycznych i zachowawczych.

Prezydium NRL zaapelowało więc o wyodrębnienie trzech odrębnych procedur w stomatologii dziecięcej:

• lakierowania zębów preparatem fluorkowym,
• profesjonalnego usuwania miękkich złogów nazębnych,
• usuwania zmineralizowanych złogów nazębnych.

Zdaniem samorządu procedury te różnią się klinicznie, organizacyjnie i rozliczeniowo, dlatego nie powinny być traktowane jako elementy jednego świadczenia.

NIL argumentuje, że łączenie usuwania złogów twardych, oczyszczania miękkich złogów i lakierowania w jedną procedurę jest niezgodne z aktualnym podejściem do stomatologii dziecięcej, opartej na indywidualizacji leczenia oraz minimalnej inwazyjności.

Projekt zamiast zamknąć spór – może go pogłębić

Publikacja projektu zarządzenia pokazuje, że NFZ próbuje nadać formalne ramy rozwiązaniom, które wcześniej wprowadzał komunikatami. Jednak negatywna opinia NIL wskazuje, że proponowane zmiany nie zostały odebrane jako porządkujące system, lecz jako dalsze ograniczanie zakresu świadczeń bez adekwatnej wyceny i bez uwzględnienia realiów klinicznych.

Dla świadczeniodawców kluczowe pozostaje obecnie nie tylko ostateczne brzmienie zarządzenia, ale również sposób prowadzenia kontroli oraz rozliczania świadczeń wykonanych przed publikacją nowych wytycznych.

W praktyce oznacza to, że spór dotyczący zakresu pakietów ST30, finansowania lakierowania i usuwania złogów miękkich pozostaje nierozstrzygnięty – a konsekwencje zmian mogą istotnie wpłynąć zarówno na organizację pracy gabinetów, jak i dostępność profilaktyki stomatologicznej dla pacjentów.

Źródło: https://nil.org.pl