Napadowe bóle twarzoczaszki? To może być zespół Eagle’a
Nawracający ból gardła, uczucie ciała obcego, trudności w przełykaniu oraz gwałtowny, kłujący ból twarzy – objawy te mogą być spowodowane wydłużeniem wyrostka rylcowatego. Niestety, w przypadku ich wystąpienia często stawiana jest nieprawidłowa diagnoza – pacjent leczony jest zwykle z powodu neuralgii trójdzielnej. Gdy jednak zespół Eagle'a, odpowiadający za powyższe objawy, zostanie potwierdzony badaniem klinicznym i radiologicznym, leczenie polega na resekcji wyrostka (z dostępu wewnątrzustnego lub zewnątrzustnego).
Zespół Eagle'a (ang. Eagle's syndrome), inaczej zespół przedłużonego wyrostka rylcowatego (ang. elongated styloid process syndrome) to dość rzadko występująca choroba spowodowana zwapnieniem więzadła rylcowo-gnykowego i/lub wydłużonym wyrostkiem rylcowatym. Wyrostek ten umiejscowiony jest obustronnie, na powierzchni dolnej części skalistej kości skroniowej, pomiędzy tętnicą szyjną zewnętrzną oraz tętnicą szyjną wewnętrzną. W jego sąsiedztwie przebiega też nerw twarzowy, nerw błędny, dodatkowy oraz językowo-gardłowy. Wyrostek rylcowaty ma zwykle około 20–30 mm, ale gdy jego długość przekracza 40 mm, może wywoływać przykre i uciążliwe dla pacjenta objawy.
Nazwa zespołu pochodzi od nazwiska amerykańskiego otorynolaryngologa Watta Weemsa Eagle'a, który rozpoznał i sklasyfikował tę jednostkę w 1937 roku. Eagle opisał klasyczną formę tego syndromu, która rozwija się często po zabiegu tonsillektomii (usunięciu migdałków podniebiennych) oraz zespół tętnicy szyjnej (w tej postaci wyrostek rylcowaty drażni włókna współczulne w ścianie tętnic szyjnych).
Zespół Eagle'a wywołuje intensywny napadowy ból występujący m.in. w dnie jamy ustnej, bocznej części szyi, obejmujący także okolicę migdałków i uszu. Może występować przy otwieraniu ust, obracaniu głowy, przełykaniu, a także w trakcie palpacyjnego badania okolic szyi. Napad bólu trwa od kilku sekund do kilku minut, najczęściej towarzyszy mu ślinotok.
W pracy opublikowanej na łamach czasopisma „Case Reports in Dentistry” przedstawiono przypadek 32-letniej pacjentki, która zgłosiła się do szpitala z obustronnym bólem szyi, nasilającym się przy skręcaniu głowy na bok oraz w trakcie przełykania. Dolegliwości te występowały od 4 lat, a pacjentka była w tym czasie konsultowana przez specjalistów różnych dziedzin medycyny. U kobiety nie występowały inne objawy kliniczne, takie jak ból głowy, ból skroniowo-żuchwowy czy ból ucha. Pacjentka nie była też wcześniej poddawana zabiegom chirurgicznym.
W badaniu palpacyjnym wykazano łatwo wyczuwalny wyrostek rylcowaty. Po zdiagnozowaniu syndromu Eagle'a pacjentce przedstawiono plan leczenia obejmujący usunięcie obu wyrostków rylcowatych. Zasugerowano zabieg z dostępu wewnątrzustnego, na co kobieta nie wyraziła zgody ze względu na wiążącą się z tym konieczność obustronnego usunięcia migdałków podniebiennych. Ostatecznie resekcję wyrostków wykonano w znieczuleniu ogólnym, z dostępu zewnątrzustnego.
Po nacięciu metodą Risdona uniesiono płat pod mięśniem szerokim szyi. Wycięcie wykonano w zagłębieniu w obrębie gardła, po określeniu tylnej granicy mięśnia mostkowo-obojczykowo-brzusznego i tylnego brzuśca mięśnia dwubrzuścowego. W szczelinie tej można było z łatwością zlokalizować koniec wydłużonego wyrostka rylcowatego – został on odnaleziony dzięki zastosowaniu diatermii (monopolarnej i bipolarnej) oraz usunięty. Do wycięcia użyto wiertła 701, następnie zastosowano zamknięcie z drenami.
Podczas kontroli, którą przeprowadzono dobę po zabiegu, u pacjentki nie występowały już wcześniejsze obawy bólowe. Stan taki utrzymuje się nadal – po upływie roku od operacji. Pacjentka nie musi też przyjmować żadnych leków.
Tytuł artykułu: Bilateral Atypical Facial Pain Caused by Eagle’s Syndrome
V. Anuradha 1, 2, Ravi Sachidananda 3, Satish Kumaran Pugazhendi 2, 4, Preeti Satish 1, 2, Romir Navaneetham 5
1. HOSMAT Hospital, Magrath Road, Richmond Road, Bangalore 560025, India
2. Department of Oral and Maxillofacial Surgery, M R Ambedkar Dental College and Hospital, Bangalore, India
3. People Tree Hospital, Tumkur Road, Goraguntepalya, Bangalore 560022, India
4. Annasawmy Mudaliar General Hospital, Pulkeshi Nagar, Bangalore 560005, India
5. Oral and Maxillofacial Surgery, Vydehi Dental College, EPIP Area, Whitefield, Bangalore 560066, India
Hindawi. Case Reports in Dentistry, Volume 2020, Article ID 3013029, 4 pages, doi.org/10.1155/2020/3013029
Dostęp do artykułu: http://downloads.hindawi.com/journals/crid/2020/3013029.pdf
Materiał redakcyjny
