Mixed reality w stomatologii. Nowa forma zajęć, ale nie bez ograniczeń

Wykład z wykorzystaniem gogli mixed reality może być angażującą formą zajęć, ale nie pozostaje obojętny dla wszystkich studentów stomatologii. Przeprowadzone w Szwajcarii badanie pilotażowe wykazało, że po 30-minutowych zajęciach część uczestników odczuwała większe zmęczenie i zmęczenie oczu. Jednocześnie studenci wysoko ocenili samą formę zajęć.

Mixed reality (MR) łączy elementy świata rzeczywistego i cyfrowego, pozwalając użytkownikowi obserwować oraz wchodzić w interakcję z wirtualnymi obiektami. Technologia coraz częściej pojawia się także w edukacji medycznej i stomatologicznej. W Centrum Stomatologii Uniwersytetu w Zurychu sprawdzono, jak studenci reagują na wykład przeprowadzony z wykorzystaniem MR.

Zajęcia dotyczyły efektywności żucia. Studenci korzystali z gogli Meta Quest 3 lub 3S i oglądali trójwymiarowe materiały edukacyjne na platformie przeznaczonej do nauczania z wykorzystaniem mixed reality. Była to 30-minutowa sesja, podczas której prowadzący omawiał materiał w wirtualnym środowisku.

Grupa 20 studentów i 30 minut zajęć w goglach

W badaniu pt. „Evaluation of student attitudes in adopting mixed reality-based learning (MRBL) approach in dental curriculum: a pilot study” uczestniczyło 20 studentów stomatologii – 10 kobiet i 10 mężczyzn. Średni wiek uczestników wynosił 27 lat. Badacze oceniali między innymi tolerancję zajęć, odczuwanie obecności w środowisku wirtualnym oraz doświadczenia związane z nauką. Objawy związane z korzystaniem z technologii oceniano za pomocą Simulator Sickness Questionnaire (SSQ), czyli kwestionariusza służącego do oceny dolegliwości pojawiających się podczas korzystania z symulatorów i technologii immersyjnych.

Po zakończeniu zajęć 9 z 20 studentów miało wyższy ogólny wynik SSQ niż przed rozpoczęciem wykładu. Istotnie wzrosły przede wszystkim wyniki dotyczące zmęczenia oraz zmęczenia oczu. Nie stwierdzono natomiast istotnych zmian w zakresie nudności, zawrotów głowy czy dezorientacji.

Nie oznacza to więc, że udział w zajęciach wywoływał u studentów typową chorobę lokomocyjną. Wyniki wskazują raczej na określone objawy związane z tolerancją 30-minutowej sesji w środowisku mixed reality.

Technologia powodowała zmęczenie, ale zainteresowała studentów

Wyniki dotyczące samego doświadczenia edukacyjnego były znacznie bardziej pozytywne. Studenci wysoko ocenili zajęcia i wyrazili zadowolenie z udziału w nich. Badanie wskazało więc na jednoczesne występowanie dwóch zjawisk: technologia była atrakcyjna dla użytkowników, ale u części z nich wiązała się z większym zmęczeniem.

Pozytywne nastawienie do mixed reality nie jest jednak równoznaczne z tym, że dzięki tej technologii studenci uczą się skuteczniej. Badanie nie mierzyło bowiem bezpośrednio efektów uczenia się. Autorzy wskazali potrzebę przeprowadzenia większych badań, które pozwolą ocenić również ten aspekt.

Pilotaż ma więc przede wszystkim dostarczyć informacji o akceptacji i tolerancji takich zajęć przez studentów. Nie pozwala natomiast rozstrzygnąć, czy zastąpienie tradycyjnego wykładu zajęciami w goglach prowadzi do lepszego przyswajania wiedzy.

Mixed reality nie zastępuje jeszcze tradycyjnego nauczania

Badanie z udziałem studentów z Zurychu wpisuje się w szerszy rozwój technologii immersyjnych w stomatologii. Opublikowany w 2026 r. przegląd systematyczny i metaanaliza objęły 110 badań dotyczących rzeczywistości rozszerzonej (AR), mixed reality i wirtualnej rzeczywistości (VR), z udziałem łącznie 8573 osób. Spośród 110 badań 94 dotyczyły VR, 11 – AR, a tylko 2 – MR.

Technologie immersyjne są wykorzystywane przede wszystkim w kształceniu przed- i podyplomowym. Autorzy przeglądu wskazali na ich potencjalne zastosowania w edukacji stomatologicznej i praktyce klinicznej, ale jednocześnie podkreślili ograniczenia obecnych dowodów. Wyniki poszczególnych badań są zróżnicowane, a liczba wysokiej jakości badań jest ograniczona.

Autorzy badania podkreślają potrzebę większych i bardziej zróżnicowanych badań. Dopiero takie prace pozwolą określić, jaką rolę MR może pełnić w kształceniu dentystów i czy jej zastosowanie powinno ograniczać się do uzupełniania tradycyjnych metod nauczania.

Źródła: https://www.oralhealthgroup.com/

https://www.sciencedirect.com/

https://onlinelibrary.wiley.com/

O szanse i wyzwania związane z przeprowadzaniem egzaminu OSCE wśród studentów stomatologii zapytaliśmy przedstawicieli samorządu lekarskiego. Lek. dent. Paweł Barucha – wiceprezes Naczelnej Izby Lekarskiej, przewodniczący Komisji Stomatologicznej NIL – podkreślił, że jakość nauczania stomatologii na polskich uczelniach jest doskonale weryfikowana nie tylko przez krajowy, ale i światowy rynek pracy, na którym rodzimi absolwenci studiów stomatologicznych radzą sobie świetnie. – Jedyną rzeczą, która może martwić jest to, że wdrożenie takiego systemu egzaminowania jest bardzo drogie, a uczelniom brakuje na to pieniędzy. Można więc zastanawiać się, czym jest on nam potrzebny akurat w tym momencie – podkreślił.