Krótka historia zastosowania kokainy w stomatologii

Kokaina, inaczej metylobenzoiloekgonina, to pobudzający, a zarazem silnie uzależniający psychicznie organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów. Znana od tysięcy lat, a od drugiej połowy XIX wieku jest stosowana w medycynie, w tym także – przez pewien czas – w stomatologii.

Kokaina jest pozyskiwana z liści krzewu kokainowego – krasnodrzewu pospolitego, niegdyś powszechnie porastającego Andy. Jest znana od tysięcy lat – już około 5000 lat temu rdzenni mieszkańcy Peru żuli liście koki po to, by przygotować organizm na wyzwania związane z życiem w wysokich partiach gór. Jest stosowana w medycynie, także współcześnie, choć w ograniczonym zakresie, m.in. w chirurgii oka oraz w laryngologii (zabiegi w obrębie ucha, nosa i gardła).

Skuteczne wsparcie w pracy XIX-wiecznych dentystów

Przed laty kokainę (łac. cocainum) stosowano z powodzeniem w kilku dziedzinach medycyny, w tym także w stomatologii, i to na szeroką skalę. W drugiej połowie XIX oraz na początku XX wieku była ona (jako chlorowodorek kokainy) preferowanym środkiem znieczulającym w stomatologii. W rozmowie z portalem drbicuspid.com farmaceuta Tom Viola powiedział: – Około sto lat temu lekarze i lekarze dentyści używali kokainy w wielu różnych produktach. Wiele z nich to tzw. „olej z węża”, stosowany zanim rząd wprowadził wytyczne dotyczące bezpieczeństwa żywności i leków.

Viola podał, że używanie kokainy w zabiegach przeprowadzanych przed ponad wiekiem w gabinetach dentystycznych miało swoje uzasadnienie. – Jej użycie w stomatologii miało sens, ponieważ kokaina jest rzeczywiście środkiem znieczulającym. Dentyści w tamtym czasie stosowali kokainę zarówno jako środek znieczulający miejscowo, jak i do iniekcji.

Kokaina przypomina nowoczesne estrowe środki znieczulające, ale jest wyjątkowa pod tym względem, że jest środkiem zwężającym naczynia krwionośne, w przeciwieństwie do środków, które rozszerzają naczynia krwionośne. – Kokaina miała silną pozycję w stomatologii, ponieważ jest stosunkowo dobrym środkiem znieczulającym, nie potrzebuje środka zwężającego naczynia krwionośne, a przy tym działa relatywnie długo. – powiedział Viola.

Wyparta przez bezpieczniejsze analgetyki

Kariera kokainy w stomatologii nie trwała jednak zbyt długo. Wkrótce bowiem pojawiły się również skuteczne, a przy tym znacznie bezpieczniejsze środki, takie jak prokaina (zsyntetyzowana po raz pierwszy w 1905 roku). Kiedy zaś do użytku w gabinetach stomatologicznych trafiła lidokaina (opracowana w 1946 roku i dostępna dwa lata później), branża stomatologiczna już nie pamiętała od zaletach kokainy.

Dla pacjentów ważnym efektem leczenia ortodontycznego jest oczywiście estetyka, natomiast ortodoncja to także, a właściwie przede wszystkim funkcja. W jaki sposób poprawiając uśmiech leczenie ortodontyczne wpływa także na aspekty zdrowotne, związane ze zgryzem i okluzją? Odpowiada ortodonta dr Joanna Mrowiec.

T.H.

źródło: https://www.dental-tribune.com/news/scientists-conducting-novel-oral-health-research-in-space/

https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/445247