Kardiolodzy apelują: higiena jamy ustnej u dzieci z chorobami serca szczególnie istotna

Związek między stanem jamy ustnej a ryzykiem powikłań kardiologicznych u pacjentów pediatrycznych nie jest nowym zagadnieniem. Jednak – jak podkreślają kardiolodzy dziecięcy ze Stanów Zjednoczonych – w codziennej praktyce klinicznej wciąż wymaga on większej uwagi, zarówno ze strony lekarzy, jak i rodziców.

Dr Nicholas Dreger – kardiolog dziecięcy z Loma Linda University Children's Hospital w Kalifornii – w komunikacie na stronie uczelni zwraca uwagę, że fizjologiczna obecność bakterii w jamie ustnej staje się problemem w sytuacji zaburzenia równowagi mikrobiologicznej i przewlekłego stanu zapalnego.

Nieleczona próchnica, zapalenie dziąseł i choroby przyzębia sprzyjają zwiększonemu obciążeniu bakteryjnemu. W takich warunkach nawet rutynowe czynności higieniczne oraz zabiegi stomatologiczne mogą prowadzić do przejściowej bakteriemii.

U dzieci bez obciążeń kardiologicznych epizody te zazwyczaj nie mają znaczenia klinicznego. Inaczej wygląda sytuacja u pacjentów z określonymi wadami serca. Drobnoustroje krążące we krwi mogą kolonizować obszary predysponowane, np. protezy zastawek, miejsca rekonstrukcji tkanek czy zmienione hemodynamicznie struktury wsierdzia. Konsekwencją może być infekcyjne zapalenie wsierdzia – powikłanie rzadkie, lecz obarczone wysoką chorobowością.

– Leczenie może wymagać wielotygodniowej antybiotykoterapii dożylnej, długiej hospitalizacji, a czasem nawet ponownej operacji kardiochirurgicznej – zaznacza dr Dreger. – Nie jest to częste powikłanie, ale jeśli już wystąpi, ma bardzo poważny przebieg.

Pacjenci wysokiego ryzyka i rola zespołu stomatologicznego

Nie wszystkie dzieci po zabiegach kardiochirurgicznych wymagają szczególnych środków ostrożności. Kardiolodzy są w stanie zidentyfikować grupy podwyższonego ryzyka – przede wszystkim pacjentów z protezami zastawek, wybranymi wrodzonymi wadami serca, utrzymującymi się ubytkami przegrody czy zaburzeniami odporności.

W tej populacji kluczowe znaczenie ma minimalizacja przewlekłego stanu zapalnego w jamie ustnej. Regularne wizyty kontrolne, skuteczna kontrola płytki nazębnej, profesjonalna profilaktyka oraz intensywna edukacja rodziców powinny stanowić standard postępowania.

– Takie objawy, jak ból zęba czy nawracające krwawienie z dziąseł należy traktować nie tylko jako problem stomatologiczny, lecz także jako potencjalny czynnik ryzyka ogólnoustrojowego – podkreśla kardiolog.

U części pacjentów wysokiego ryzyka zalecana jest profilaktyczna antybiotykoterapia przed wybranymi zabiegami stomatologicznymi, zwłaszcza tymi wiążącymi się z manipulacją w obrębie tkanek przyzębia lub naruszeniem ciągłości błony śluzowej. Decyzja ta powinna być podejmowana w ścisłej współpracy z kardiologiem.

Profilaktyka jako element opieki interdyscyplinarnej

Amerykańscy kardiolodzy dziecięcy podkreślają, że skuteczna prewencja infekcyjnego zapalenia wsierdzia zaczyna się nie w sali operacyjnej, lecz w codziennej higienie jamy ustnej. – Tak naprawdę chodzi o wykonywanie małych, codziennych czynności. Jeśli systematycznie dbamy o zdrowie jamy ustnej, możemy uniknąć znacznie poważniejszych problemów w przyszłości – zaznacza specjalista z Loma Linda University.

Dla lekarzy dentystów oznacza to konieczność szczególnej czujności w pracy z dziećmi obciążonymi kardiologicznie. Utrzymanie optymalnej higieny jamy ustnej w tej grupie pacjentów nie jest wyłącznie elementem profilaktyki próchnicy – stanowi integralną część strategii ograniczania ryzyka ciężkich powikłań sercowych.

Źródło: https://news.llu.edu

– U pacjentów, którzy przyjeżdżają na oddziały kardiologiczne z ostrymi zespołami wieńcowymi, czyli zawałami, stan zdrowia jamy ustnej bywa dramatyczny. Po udzieleniu pierwszej pomocy kardiologicznej wielu z nich jest kierowanych na sanację jamy ustnej – mówi dr hab. n. med. Maciej Czerniuk, specjalista w zakresie chirurgii stomatologicznej i periodontologii, adiunkt Zakładu Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia WUM. Jakie są związki między chorobami kardiologicznymi a zdrowiem jamy ustnej? Czy u pacjentów po rozpoznaniu choroby sercowo-naczyniowej świadomość dotycząca roli prawidłowej higieny jamy ustnej się zmienia? Zachęcamy do obejrzenia materiału filmowego!