Przejdź do treści
Dentonet.pl Lekarz HPV a rak części ustnej gardła. FDI wskazuje ważną rolę dentystów

HPV a rak części ustnej gardła. FDI wskazuje ważną rolę dentystów

Obserwuj w GoogleDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.

Liczba przypadków raka części ustnej gardła związanego z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) rośnie, a dentyści mogą odgrywać ważną rolę w ograniczaniu tego problemu. W nowym stanowisku Światowej Federacji Dentystycznej (FDI) podkreślono znaczenie edukacji pacjentów, wspierania szczepień ochronnych, rozpoznawania niepokojących objawów i sprawnego kierowania na dalszą diagnostykę. Autorzy zaznaczyli jednocześnie, że nie chodzi o tworzenie odrębnego programu przesiewowego w gabinetach stomatologicznych.

HPV a rak części ustnej gardła. FDI wskazuje ważną rolę dentystów

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest związany z rozwojem różnych zmian w obrębie jamy ustnej i części ustnej gardła – od łagodnych zmian o charakterze brodawek po nowotwory złośliwe. Rak związany z HPV może rozwijać się m.in. w obrębie migdałków podniebiennych, nasady języka, podniebienia miękkiego i tylnej ściany gardła.

Na łamach czasopisma „International Dental Journal” opublikowano artykuł poświęcony roli lekarzy dentystów w profilaktyce raka części ustnej gardła związanego z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Autorzy – odwołując się do nowej „Białej księgi” Światowej Federacji Dentystycznej (FDI) – wskazali, jak zespoły stomatologiczne mogą wspierać edukację pacjentów, promować szczepienia ochronne i przyczyniać się do wcześniejszego rozpoznawania niepokojących zmian. Jednocześnie podkreślili, że działania te powinny opierać się na aktualnej wiedzy naukowej, bez zastępowania diagnostyki klinicznej niezwalidowanymi metodami badań przesiewowych.

HPV a rosnąca liczba przypadków raka części ustnej gardła

Jak poinformowano w stanowisku, nowotwory w obrębie jamy ustnej i części ustnej gardła stanowią coraz większe wyzwanie dla zdrowia publicznego. W wielu krajach przewyższyły już one raka szyjki macicy pod względem częstości występowania wśród nowotworów powiązanych z tym wirusem.

Niepokój budzi również przewidywany dalszy wzrost zachorowań. Między ekspozycją na HPV wysokiego ryzyka a rozwojem nowotworu może upłynąć wiele lat, dlatego skutki obecnych zakażeń mogą ujawniać się dopiero w przyszłości. – Dostępne obecnie szczepionki mogą zapobiegać większości nowotworów związanych z HPV – przypomnieli autorzy publikacji.

Jednocześnie zwrócili uwagę na niewystarczający poziom wyszczepienia w niektórych krajach, zwłaszcza wśród chłopców. Jedną z przyczyn jest kojarzenie szczepień przeciw HPV przede wszystkim z profilaktyką raka szyjki macicy, co może osłabiać zainteresowanie szczepieniami wśród mężczyzn. Tymczasem to właśnie oni stanowią istotną grupę ryzyka w kontekście rosnącej liczby zachorowań na raka części ustnej gardła związanego z tym wirusem.

Dlaczego dentyści powinni być częścią profilaktyki HPV?

Lekarze dentyści regularnie badają jamę ustną oraz – w ramach badania głowy i szyi – mogą oceniać również inne dostępne obszary anatomiczne. Dzięki temu mają możliwość zauważenia niepokojących zmian i skierowania pacjenta na dalszą ocenę. Ich rola nie ogranicza się jednak do rozpoznawania potencjalnych objawów choroby.

W artykule podkreślono, że przedstawiciele zawodów związanych ze zdrowiem jamy ustnej mogą wspierać profilaktykę HPV poprzez przekazywanie rzetelnych informacji, rozmowy o szczepieniach oraz wskazywanie pacjentom, kiedy konieczna jest konsultacja lekarska.

– Przesłaniem dokumentu nie jest ustanowienie w stomatologii nowego programu badań przesiewowych w kierunku raka części ustnej gardła związanego z HPV – zaznaczyli autorzy. – Chodzi raczej o włączenie zespołów stomatologicznych w działania profilaktyczne, komunikację dotyczącą ryzyka, wczesne rozpoznawanie niepokojących objawów oraz właściwe ścieżki kierowania pacjentów na dalszą diagnostykę.

Takie podejście wymaga również rozwijania kompetencji komunikacyjnych. Rozmowy o HPV i szczepieniach mogą budzić wątpliwości pacjentów, dlatego istotne jest przedstawianie informacji w sposób zrozumiały, rzeczowy i dostosowany do indywidualnych potrzeb.

Ograniczenia diagnostyki i znaczenie właściwego kierowania pacjentów

Wczesne rozpoznawanie raka części ustnej gardła związanego z HPV wiąże się z istotnymi trudnościami. Jak wskazali autorzy, nie zidentyfikowano dotąd zmiany przednowotworowej, której wykrywanie pozwalałoby skutecznie zapobiegać progresji do raka. Nie istnieje również zwalidowany populacyjny program badań przesiewowych w kierunku tego nowotworu.

Jedną z przeszkód jest ograniczona możliwość bezpośredniej oceny niektórych obszarów części ustnej gardła podczas rutynowego badania stomatologicznego. Z tego względu szczególne znaczenie ma znajomość niepokojących objawów i zmian, które powinny skłonić do pogłębienia diagnostyki.

Autorzy podkreślili także, że „badanie jamy ustnej nie jest zalecane jako samodzielne narzędzie przesiewowe”. Nie powinno zatem zastępować oceny klinicznej ani stanowić podstawy do tworzenia niezwalidowanych procedur przesiewowych. – Wyzwania te wskazują na potrzebę wielokierunkowego podejścia do problemu zdrowia publicznego – czytamy w komentarzu.

W praktyce oznacza to konieczność zachowania czujności klinicznej, odpowiedniego dokumentowania niepokojących obserwacji i sprawnego kierowania pacjentów na dalszą ocenę. Równie ważna jest znajomość lokalnych ścieżek diagnostycznych oraz zasad współpracy z innymi specjalistami.

Biała księga FDI: od edukacji do konkretnych działań

W odpowiedzi na rosnące znaczenie problemu FDI powołała zespół zadaniowy ds. HPV, którego prace doprowadziły do opracowania dokumentu „Integrating Oral Health Professionals Into HPV Prevention: Addressing the Growing Burden of Oropharyngeal Cancer Through Prevention, Improved Care Pathways, and Strengthening the Health System”.

Tzw. Biała księga ma pomóc w lepszym przygotowaniu zespołów stomatologicznych do udziału w profilaktyce i wczesnym rozpoznawaniu nowotworów związanych z HPV. Jej cele obejmują zwiększanie wiedzy o częstości występowania zakażeń, sposobach transmisji wirusa i ich konsekwencjach klinicznych, a także podnoszenie świadomości na temat roli personelu stomatologicznego w profilaktyce oraz postępowaniu w przypadku chorób związanych z HPV.

Dokument zawiera praktyczne narzędzia edukacyjne, infografiki i komunikaty przeznaczone dla dentystów, pacjentów oraz decydentów. Ma również wspierać działania na rzecz włączania zespołów stomatologicznych do krajowych strategii profilaktyki nowotworów.

Autorzy zastrzegli jednak, że skuteczność tych działań będzie zależeć od ich dostosowania do lokalnych uwarunkowań epidemiologicznych, organizacji systemu ochrony zdrowia, przepisów i dostępnych zasobów. Znaczenie mają także bariery społeczno-ekonomiczne i kulturowe, które mogą wpływać na akceptację szczepień oraz korzystanie z opieki zdrowotnej.

W ocenie FDI priorytetem powinno być włączenie profesjonalistów zajmujących się zdrowiem jamy ustnej do interdyscyplinarnych strategii profilaktyki nowotworów związanych z HPV – przy jednoczesnym unikaniu nieuzasadnionych obietnic dotyczących skuteczności metod przesiewowych, które nie zostały jeszcze zwalidowane.

Dla lekarzy dentystów oznacza to przede wszystkim potrzebę łączenia codziennej praktyki klinicznej z edukacją zdrowotną. Rzetelna rozmowa o szczepieniach, świadomość ograniczeń badania stomatologicznego oraz właściwe kierowanie pacjentów na dalszą diagnostykę mogą stać się ważnym elementem szerszych działań na rzecz ograniczenia liczby zachorowań.

Źródło: https://www.sciencedirect.com/journal/international-dental-journal

Z roku na rok na całym świecie, w tym w Polsce, przybywa pacjentów, u których diagnozuje się nowotwory jamy ustnej, także w stadiach zaawansowanych, kiedy trudniej o skuteczne leczenie. Ogromną rolę w profilaktyce tego typu chorób odgrywa personel stomatologiczny, który często jako pierwszy może wykryć występowanie u pacjenta czynników zwiększających ryzyko zachorowania. – Istnieje kilka czynników, które bardzo mocno zwiększają ryzyko wystąpienia nowotworów jamy ustnej. Są to spożywanie alkoholu, narażenie na działanie dymu tytoniowego oraz zakażenia wirusem HPV – mówi prof. dr hab. n. med. Paweł Koczkodaj, kierownik Pracowni Prewencji Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej w Zakładzie Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej Nowotworów w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie.

Przewiń, aby wideo odtworzyło się z dźwiękiem

Lazy loading aktywny – odtwarzanie rozpocznie się po pojawieniu się nagrania w kadrze

Obserwuj nas w Google Discover

Chcesz częściej widzieć nasze treści w Google?Google DiscoverObserwujDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.
AF

Proponowane

choroby jamy ustnej i jelit choroby jamy ustnej i jelit

Choroby jamy ustnej i jelit mogą mieć wspólne podłoże genetyczne

Nowe badanie naukowców z Chin wykazało, że choroby jamy ustnej i przewodu pokarmowego mogą być związane nie tylko ze stylem życia czy stanem mikrobioty, lecz także z podobnymi predyspozycjami genetycznymi. Szczególną uwagę zwrócono na możliwy związek zapalenia przyzębia z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Zdrowie jamy ustnej i kondycja przewodu pokarmowego są ze sobą powiązane. Coraz więcej badań wskazuje, że zaburzenia w jednym z tych obszarów mogą mieć znaczenie dla drugiego. Zespół badaczy […]
Jak cyfrowe obrazowanie wspiera opiekę nad pacjentami rosnącymi? Jak cyfrowe obrazowanie wspiera opiekę nad pacjentami rosnącymi?

Jak cyfrowe obrazowanie wspiera opiekę nad pacjentami rosnącymi?

Wczesna profilaktyka, regularne kontrole stomatologiczne i budowanie nawyków zdrowotnych od najmłodszych lat mają ogromne znaczenie. Natomiast z perspektywy stomatologa, opieka nad pacjentem rosnącym wymaga nie tylko właściwej diagnostyki, ale również efektywnej komunikacji zarówno z samym pacjentem, jak i jego opiekunem. Coraz częściej proces ten wspiera nowoczesna technologia. Dzięki zastosowaniu skanerów wewnątrzustnych lekarz może w przejrzysty sposób przedstawić pacjentowi aktualny stan kliniczny, zaprezentować wizualizację przewidywanych efektów […]
Nakładki retencyjne w profilaktyce bruksizmu i utrzymaniu efektów leczenia ortodontycznego Nakładki retencyjne w profilaktyce bruksizmu i utrzymaniu efektów leczenia ortodontycznego

Nakładki retencyjne w profilaktyce bruksizmu i utrzymaniu efektów leczenia ortodontycznego

Retencja stanowi kluczowy etap leczenia ortodontycznego, a jej prawidłowe zaplanowanie i przebieg mają bezpośredni wpływ na długofalową stabilność osiągniętych rezultatów. Współczesne rozwiązania cyfrowe – takie jak nakładki retencyjne SureSmile® – łączą funkcję utrzymania efektów terapii z ochroną zębów przed parafunkcjami, w tym bruksizmem – coraz powszechniejszym problemem wśród pacjentów w różnym wieku. Postęp technologiczny i popularyzacja leczenia ortodontycznego – zarówno wśród młodzieży, jak […]
Czy poziom testosteronu może wpływać na efekt leczenia ortodontycznego? Czy poziom testosteronu może wpływać na efekt leczenia ortodontycznego?

Czy poziom testosteronu może wpływać na efekt leczenia ortodontycznego?

Zaburzenia poziomu testosteronu – zarówno jego niedobór, jak i stosowanie wysokich dawek steroidów anabolicznych – mogą negatywnie wpływać na przebudowę tkanki kostnej oraz inne procesy zachodzące podczas ortodontycznego przemieszczania zębów. Takie wnioski płyną z badania przeprowadzonego przez brazylijskich naukowców na modelu zwierzęcym, opublikowanego 26 stycznia w „Journal of Periodontology”. Jak podkreślają autorzy, obserwowane skutki mogą mieć znaczenie nie tylko dla pacjentów z zaburzeniami poziomu testosteronu […]

Najnowsze

UK: Obraźliwe komentarze i wykreślenie dentysty z rejestru zawodowego UK: Obraźliwe komentarze i wykreślenie dentysty z rejestru zawodowego

UK: Obraźliwe komentarze i wykreślenie dentysty z rejestru zawodowego

Lekarz dentysta z Wielkiej Brytanii został skreślony z rejestru General Dental Council (GDC) po wieloetapowym postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym dyskryminujących, obraźliwych i nieodpowiednich zachowań wobec współpracowników i pacjentów. Ostateczna decyzja zapadła po tym, jak High Court (sąd wyższej instancji) uznał, że wcześniejsza kara nie uwzględniała w wystarczającym stopniu powagi przewinień. Sprawa opisana 2 listopada 2026 r. przez portal Dentistry.co.uk była rozpatrywana przez kilka instancji i obejmowała wieloetapowe postępowanie dyscyplinarne […]
Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży

Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży

Badania naukowców z University of the Western Cape w Republice Południowej Afryki wskazują na możliwy związek między zapaleniem przyzębia a stanem przedrzucawkowym u kobiet w ciąży. U pacjentek z tym powikłaniem zaobserwowano nie tylko gorszy stan zdrowia dziąseł, lecz także podwyższony poziom markerów stanu zapalnego we krwi. Wyniki sugerują, że zdrowie jamy ustnej powinno być ważnym elementem opieki prenatalnej. Stan zdrowia jamy ustnej kobiety w ciąży może mieć znaczenie […]
Wypalenie wśród studentów stomatologii. Problem widoczny już podczas nauki Wypalenie wśród studentów stomatologii. Problem widoczny już podczas nauki

Wypalenie wśród studentów stomatologii. Problem widoczny już podczas nauki

Wypalenie zawodowe kojarzy się zwykle z wieloletnią pracą, przeciążeniem obowiązkami i utratą satysfakcji z wykonywanego zawodu. Jednak problem ten może pojawiać się znacznie wcześniej – już podczas studiów stomatologicznych. Najnowsze badania wskazują, że studenci stomatologii są narażeni na wypalenie, a rozpoczęcie szkolenia klinicznego może wiązać się z większym wyczerpaniem emocjonalnym. To ważny sygnał nie tylko dla studentów, ale również dla uczelni i całego środowiska stomatologicznego. Studia stomatologiczne należą […]
Czy fluor pogarsza pamięć i funkcje poznawcze? Wyniki wieloletniego badania Czy fluor pogarsza pamięć i funkcje poznawcze? Wyniki wieloletniego badania

Czy fluor pogarsza pamięć i funkcje poznawcze? Wyniki wieloletniego badania

Wyniki badania naukowców z Trinity College Dublin nie wykazały związku między długotrwałym narażeniem na fluor pochodzący z wody pitnej a pogorszeniem funkcji poznawczych u osób starszych. Nie zaobserwowano również negatywnego wpływu ekspozycji we wczesnym dzieciństwie. Badanie dostarczyło tym samym nowych danych do dyskusji na temat bezpieczeństwa fluoryzacji wody jako metody profilaktyki próchnicy. Fluoryzacja wody pitnej od dziesięcioleci stanowi jeden z elementów profilaktyki próchnicy na poziomie populacyjnym. Choć jej […]

Treści przeznaczone wyłącznie dla profesjonalistów medycznych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dostęp do części treści portalu Dentonet.pl jest przeznaczony wyłącznie dla profesjonalistów medycznych: lekarzy dentystów, higienistek stomatologicznych, asystentek stomatologicznych, techników dentystycznych oraz innych osób wykonujących zawód medyczny.

Ważne zastrzeżenie

Jeżeli nie jesteś profesjonalistą medycznym, możesz korzystać wyłącznie ze strefy ogólnej, przeznaczonej dla pacjentów i osób niezwiązanych zawodowo z medycyną.