Fotobiomodulacja – metoda na dolegliwości bólowe i gojenie po ekstrakcji

Fotobiomodulacja pozwala ograniczyć odczuwane przez pacjenta dolegliwości bólowe po przeprowadzonej ekstrakcji zęba, jak również ułatwia gojenie ran pozabiegowych. Potwierdziły to wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym „Journal of the American Dental Association” (JADA).

Choć czas trwania terapii różnił się w zależności od typu urządzenia oraz długości fali, zastosowanie fotobiomodulacji (ang. photobiomodulation; PBM) było wolne od zdarzeń niepożądanych. Autorzy artykułu pt. „Photobiomodulation in dental extraction therapy” zaznaczyli jednak, że wskazane jest przeprowadzenie kolejnych badań, zanim PBM będzie można włączyć do praktyki klinicznej.

Antybiotyki czy leki przeciwbólowe nie mogą być stosowane u każdego pacjenta

Niemniej autorzy pracy z zespołu dr. Dennisa Sourvanosa z Wydziału Periodontologii Szkoły Stomatologicznej na Uniwersytecie Pensylwanii w Filadelfii podali, że istnieje duży potencjał, by w przyszłości włączyć fotobiomodulację do działań mających na celu ograniczenie bólu pooperacyjnego i ułatwienia gojenia po wykonanej ekstrakcji zęba.

Leczenie po zabiegu ekstrakcji musi wspierać gojenie tkanek, zapobiegać powikłaniom oraz łagodzić ból. Ze względu na coraz częstsze nadużywanie opioidów, wielu lekarzy stomatologów rezygnuje z przepisywania środków przeciwbólowych pacjentom, u których usunięto zęby. Zamiast tego dentyści stosują m.in. antybiotyki i kortykosteroidy. Chociaż leki te są skuteczne, nie są odpowiednie dla wszystkich pacjentów.

Alternatywa w postaci fotobiomodulacji

Fotobiomodulacja to niejonizujące leczenie światłem czerwonym i bliskiej podczerwieni (ang. red and near-infrared light), które nie wytwarza ciepła. PBM może być stosowana jako terapia wspomagająca w ograniczeniu stanu zapalnego, łagodzeniu dolegliwości bólowych oraz ułatwieniu gojenia się ran. W badaniu naukowców z Filadelfii podano, że PBM można bezpiecznie stosować poprzez optymalizację parametrów lasera, które są dostosowane dla specyfiki tkanek miękkich i kości wyrostka zębodołowego.

Aby zmierzyć czas potrzebny do zastosowania PBM, naukowcy przeprowadzili szczegółowy przegląd badań z lat 1970–2022. Do przeglądu włączono 22 badania, przy czym 16 z nich było obarczonych niskim ryzykiem błędu systematycznego, 4 obarczone umiarkowanym ryzykiem błędu systematycznego, a 2 – wysokim ryzykiem.

Podczas stosowania laseroterapii po zabiegu ekstrakcji zęba czas zastosowania fotobiomodulacji wynosił od 17,1 do 900 sekund na jedną aplikację. Posłużono się falami o długości od 550 nm do 1064 nm. W sześciu badaniach odnotowano gojenie się ran w czasie leczenia wynoszącym od 30 do 120 sekund i długości fali w zakresie od 660 nm do 808 nm.

Przegląd miał kilka ograniczeń, w tym duże zróżnicowanie czasu trwania terapii światłem PBM oraz zakresu długości fal. Ponadto, ze względu na odmienne cechy i parametry poszczególnych urządzeń, liczba zweryfikowanych protokołów fotobiomodulacji w celu poprawy gojenia się ran i zwalczania bólu jest w dotychczas opublikowanych badaniach ograniczona. W związku z tym autorzy zasugerowali, że konieczne jest usystematyzowanie terapii PBM.

O zastosowaniu laserów podczas leczenia implantologicznego, stosowaniu antybiotyków, a także chirurgicznym i niechirurgicznym leczeniu przyzębia dyskutują dr hab. n. med. Kinga Grzech-Leśniak, która kieruje pracami Polskiego Towarzystwa Stomatologii Laserowej oraz międzynarodowy wykładowca prof. Massimo Froschecci z Włoch.

Źródła: https://www.drbicuspid.com/

https://jada.ada.org/article/S0002-8177(23)00139-3/fulltext