Estetyka w periodontologii – nowe wytyczne EFP

Europejska Federacja Periodontologii (EFP) opublikowała wytyczne dotyczące estetyki w leczeniu periodontologicznym. W dokumencie opublikowanym na łamach „Journal of Clinical Periodontology” podkreślono znaczenie estetyki i doświadczeń pacjentów jako czynników coraz mocniej wpływających na decyzje kliniczne, lecz dotąd często pomijanych zarówno w badaniach naukowych, jak i codziennej praktyce.

Raport stanowi rezultat warsztatów EFP zorganizowanych w styczniu 2025 r. we Florencji, we współpracy z Włoskim Towarzystwem Periodontologicznym i Hiszpańskim Towarzystwem Periodontologicznym. Eksperci skupili się na trzech kluczowych sytuacjach klinicznych o wysokim znaczeniu estetycznym: defektach recesji dziąsłowych, natychmiastowym oraz wczesnym lub opóźnionym wszczepianiu implantów, a także leczeniu recesji tkanek miękkich wokół implantów. Podstawą do sformułowania zaleceń były wyniki pięciu przeglądów systematycznych analizujących rezultaty leczenia oceniane przez klinicystów oraz pacjentów.

Nowe spojrzenie na sukces terapeutyczny

– To punkt zwrotny w podejściu do leczenia – podkreśla prof. Spyros Vassilopoulos, prezydent EFP. – Nowy konsensus odzwierciedla nasze zaangażowanie w opiekę, która jest nie tylko naukowo uzasadniona, ale przede wszystkim uwzględnia to, co najważniejsze z perspektywy pacjenta: jego satysfakcję, subiektywny odbiór efektów i jakość życia – dodaje.

Do opracowania wytycznych posłużyła m.in. analiza przypadków leczenia recesji dziąseł techniką dokoronowo przesuniętego płata (CAF) w połączeniu z przeszczepem tkanki łącznej (CTG). Zabiegi te przynosiły przewidywalne efekty w postaci pokrycia korzenia, estetyczne oceny specjalistów korelowały z poprawą parametrów klinicznych, jednak subiektywna ocena pacjentów nie zawsze była zgodna z wynikami uzyskanymi przez lekarzy. Pokazuje to ograniczenia standardowych wskaźników w pełnym uchwyceniu doświadczeń pacjenta.

W przypadku implantów wykonanie zabiegu CTG podczas wszczepiania pomagało stabilizować linię dziąsła, lecz oceny estetyczne zarówno ze strony lekarzy, jak i pacjentów nie oddawały w pełni korzyści klinicznych. Z kolei w leczeniu recesji tkanek miękkich wokół implantów zastosowanie CTG przynosiło pozytywne wyniki z punktu widzenia obu stron.

Pacjent w centrum uwagi – nowe standardy oceny terapii

Raport podkreśla rosnącą wagę zweryfikowanych narzędzi, takich jak skale oceny wyników zgłaszanych przez pacjentów (patient-reported outcome measure – PROM), które pozwalają rzetelnie mierzyć wpływ terapii na zdrowie i samopoczucie.

– Włączenie ocen pacjentów i aspektów estetycznych do leczenia periodontologicznego nie jest już opcjonalne – to konieczność – zaznacza prof. David Herrera, główny autor publikacji i przewodniczący warsztatów. – Raport to apel do naukowców i klinicystów o projektowanie badań oraz prowadzenie terapii, które w pełni uwzględniają oczekiwania pacjentów. Chodzi o słuchanie ich, odpowiednie mierzenie ich doświadczeń oraz włączanie tych informacji w podejmowanie decyzji klinicznych – dodaje.

Autorzy raportu apelują również o przeprowadzenie kolejnych badań klinicznych, które będą prezentować nie tylko skuteczność, ale również możliwe ryzyka związane z leczeniem. Takie szersze, zorientowane na pacjenta podejście może znacząco podnieść jakość opieki i poziom satysfakcji.

Nowy konsensus stanowi punkt wyjścia do kolejnego warsztatu EFP, zaplanowanego na przyszły rok, który będzie poświęcony leczeniu deformacji śluzówkowo-dziąsłowych oraz deficytów tkanek miękkich i twardych wokół zębów i implantów.

Pełna wersja raportu pod tytułem „Aesthetics and Patient-Reported Outcomes in Periodontology and Implant Dentistry” jest dostępna bezpłatnie w „Journal of Clinical Periodontology”.

– W zaawansowanych postaciach choroby przyzębia rekomendowane jest – oczywiście na odpowiednim etapie – leczenie chirurgiczne, które pozwala na rekonstrukcję utraconych w wyniku choroby tkanek, zarówno twardych, jak i miękkich. Celem tych zabiegów jest poprawa prognozy zachowania zębów obecnych w jamie ustnej – mówi prof. dr hab. n. med. Bartłomiej Górski, specjalista periodontologii, adiunkt w Zakładzie Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia WUM, kierownik kształcenia specjalizacyjnego z periodontologii, autor i współautor ponad 90 publikacji naukowych, członek m.in. European Federation of Periodontology oraz Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego.

Źródło: https://www.efp.org