E-papierosy a zdrowie dzieci i młodzieży. Nowy przegląd badań

Coraz więcej danych wskazuje, że wapowanie wśród dzieci i młodzieży nie jest obojętne dla ich zdrowia. Kompleksowy przegląd badań przeprowadzony przez naukowców z Royal College of Paediatrics and Child Health potwierdził związek między korzystaniem z e-papierosów a problemami oddechowymi, uzależnieniem od nikotyny oraz większym ryzykiem rozpoczęcia palenia tradycyjnych papierosów. Wśród potencjalnych konsekwencji wymieniane są również problemy ze zdrowiem jamy ustnej.

Wapowanie w ciągu ostatniej dekady z niszowego zjawiska stało się powszechnym elementem życia części nastolatków. Skala problemu skłoniła naukowców z brytyjskiego Royal College of Paediatrics and Child Health (RCPCH) do przeprowadzenia jednego z najbardziej kompleksowych przeglądów dotychczasowych danych dotyczących wpływu e-papierosów na dzieci i młodzież. Analiza objęła ponad 14 tys. opublikowanych prac, z których ostatecznie uwzględniono 81 badań dotyczących ośmiu obszarów zdrowia i funkcjonowania społecznego.

Wapowanie wiąże się z problemami oddechowymi

Autorzy przeglądu wskazali na spójne dowody potwierdzające związek używania e-papierosów z pogorszeniem zdrowia układu oddechowego. Młodzi ludzie, którzy wapują, częściej zgłaszają występowanie takich objawów, jak kaszel, świszczący oddech, objawy zapalenia oskrzeli oraz zaostrzenia astmy. Szczególnie istotne są wyniki badań długoterminowych, które wskazują, że osoby sięgające po e-papierosy są zdecydowanie bardziej narażone na późniejsze rozpoczęcie palenia tradycyjnych papierosów.

Problem nie ogranicza się jednak do układu oddechowego. Przegląd wskazał również na potencjalne konsekwencje wapowania dla zdrowia jamy ustnej i zębów – są to obszary, w których skutki regularnej ekspozycji na składniki aerozolu z e-papierosów są szczególnie widoczne.

Wśród obserwowanych i analizowanych potencjalnych następstw korzystania z e-papierosów wymienia się również pogorszenie zdrowia psychicznego, w tym większe nasilenie lęku i depresji oraz myśli samobójczych. Pojawiają się także wstępne doniesienia dotyczące wpływu wapowania na sen, zdrowie oczu i alergie.

„Wapowania nie należy postrzegać jako nieszkodliwej części dorastania”

Prof. Will Carroll – pediatra, wykładowca Keele University, współautor przeglądu – podkreślił, że obecne dane powinny być traktowane jako ważny sygnał ostrzegawczy. – Wapowania nie należy postrzegać jako nieszkodliwej części dorastania. Dowody wskazują na wyraźny związek z objawami ze strony układu oddechowego, uzależnieniem od nikotyny i późniejszym paleniem papierosów, podczas gdy rosną również obawy dotyczące szerszego wpływu na zdrowie młodych ludzi – powiedział.

Zdaniem eksperta, pozytywnie należy ocenić zapowiadane przez brytyjski rząd działania mające ograniczyć atrakcyjność e-papierosów dla młodych użytkowników, jednak potrzebne są bardziej zdecydowane kroki. Planowane regulacje dotyczą m.in. nazw smaków i opisów na opakowaniach. Zamiast nazw kojarzących się ze słodyczami, deserami czy alkoholem, mają pojawić się proste, neutralne określenia, takie jak „jabłko”.

– Niedawno ogłoszone działania są potrzebne i powinny zostać szybko wdrożone. Jeśli jednak wapowanie ma pozostać skutecznym narzędziem wspierającym rzucanie palenia, a jednocześnie nie przyciągać nowych użytkowników, rząd musi zrobić więcej. Obecne propozycje ograniczą nazwy smaków i opisy na opakowaniach, odchodząc od atrakcyjnych określeń inspirowanych słodyczami, deserami i alkoholem na rzecz prostych, rzeczowych nazw, takich jak „jabłko”. Jako pediatrzy apelujemy jednak o ograniczenie dostępnych rodzajów smaków, a nie tylko sposobu ich opisywania – dodał ekspert.

Konieczna dalsza obserwacja skutków wapowania

Dr Mike McKean – pediatra, wiceprezes RCPCH – zwrócił uwagę, że e-papierosy są stosunkowo nowym produktem, dlatego pełne konsekwencje ich wieloletniego stosowania nie są jeszcze znane.

– Wapowanie jest wciąż stosunkowo nowym zjawiskiem i wiele kwestii dotyczących jego długoterminowego wpływu na dzieci i młodzież pozostaje nieznanych, jednak wyłania się wyraźny i niepokojący obraz. Dalsze badania i monitorowanie są niezbędne, jeśli chcemy właściwie zrozumieć zagrożenia i reagować na pojawiające się dowody – powiedział.

Ekspert podkreśla również znaczenie przepisów mających chronić dzieci przed uzależnieniem od nikotyny. Jednocześnie zaznaczył, że regulacje nie powinny być traktowane jako jednorazowe rozwiązanie problemu.

– Ustawa dotycząca tytoniu i e-papierosów jest ważnym krokiem w kierunku ochrony dzieci przed uzależnieniem od nikotyny, ale nie może być postrzegana jako rozwiązanie problemu raz na zawsze. Musimy nadążać za szybko zmieniającym się rynkiem i nadal podejmować działania mające chronić dzieci przed produktami nikotynowymi, które są celowo tworzone i reklamowane w sposób mający je przyciągać – dodał.

E-papierosy także w centrum uwagi stomatologów

Dla lekarzy dentystów i higienistek stomatologicznych wyniki przeglądu są kolejnym argumentem przemawiającym za uwzględnianiem informacji o wapowaniu podczas wywiadu z młodym pacjentem. E-papierosy mogą stanowić istotny element szerszej oceny zachowań i czynników ryzyka związanych ze zdrowiem jamy ustnej.

Wizyta stomatologiczna może być również okazją do edukacji nastolatka i jego rodziców na temat potencjalnych konsekwencji używania e-papierosów. W obliczu rosnącej popularności wapowania rola zespołu stomatologicznego nie musi ograniczać się wyłącznie do leczenia zmian już obecnych w jamie ustnej. Profilaktyka, rozmowa z pacjentem i wczesne wskazanie możliwych zagrożeń mogą być ważnym elementem kompleksowej opieki nad zdrowiem młodych ludzi.

Źródło: https://www.rcpch.ac.uk

https://adc.bmj.com