Czas wyrzynania zębów stałych u dzieci: masa ciała istotniejsza niż wzrost

Badania przeprowadzone w Indiach pokazują, że moment wyrzynania zębów stałych u dzieci jest w większym stopniu powiązany z masą ciała niż ze wzrostem. Analiza obejmująca kilkanaście tysięcy dzieci od kilku do kilkunastu lat wykazała, że dzieci o wyższej masie ciała mają tendencję do późniejszego wyrzynania zębów stałych, podczas gdy dzieci lżejsze doświadczają tego procesu wcześniej. Wyniki badania opublikowano 21 grudnia 2025 r. w czasopiśmie „American Journal of Human Biology”.

Wyniki badania hinduskich naukowców otwierają nowe perspektywy w przewidywaniu tempa rozwoju uzębienia oraz planowaniu leczenia ortodontycznego. Wnioski badania podkreślają znaczenie uwzględnienia masy ciała w ocenie rozwoju stomatologicznego dzieci i młodzieży.

Charakterystyka badania

W pracy „Growth Patterns and Permanent Tooth Eruption in 5–18-Year-Old School Children of Chennai, India: A Correlational Analysis” badano związek między wzrostem i masą ciała dzieci a momentem wyrzynania zębów stałych. Analizie poddano dane kliniczne 12 650 uczniów z Chennai (dawniej: Madras) w wieku od 5 do 18 lat. Badanie miało charakter przekrojowy i polegało na odnotowaniu, które zęby stałe już się wyrznęły, a następnie zestawieniu tych informacji z antropometrycznymi danymi dotyczącymi wzrostu i masy ciała uczestników.

Związek między masą ciała a wyrzynaniem zębów

Wyniki badania wskazują, że zarówno wzrost, jak i masa ciała korelują z wiekiem wyrzynania się zębów stałych, ale masa ciała wykazuje silniejszą i bardziej spójną zależność. Dzieci o wyższej masie ciała średnio wykazywały późniejsze wyrzynanie się zębów stałych, natomiast u dzieci lżejszych proces ten zachodził wcześniej. Korelacja dla wzrostu była słabsza i mniej istotna statystycznie, co podkreśla większe znaczenie masy ciała przy ocenie tempa rozwoju uzębienia. Zależność tę potwierdzono we wszystkich grupach wiekowych objętych badaniem, zarówno wśród chłopców, jak i dziewcząt.

Badanie wykazało również, że sekwencja i czas wyrzynania zębów stałych w populacji dzieci z Chennai różni się od standardowych tabel opartych na populacjach zachodnich. Na przykład pierwszy trzonowiec żuchwy wyrzynał się średnio około 5,5 roku życia, a drugi trzonowiec szczęki jako ostatni – około 11,9 roku życia. Autorzy badania podkreślają, że uwzględnienie różnic etnicznych, środowiskowych i żywieniowych jest niezbędne przy stosowaniu norm klinicznych dla rozwoju uzębienia dzieci w Indiach.

Wnioski kliniczne i ograniczenia badania

Dla praktykujących dentystów wyniki badania mogą mieć istotne implikacje. Śledzenie masy ciała i wskaźnika BMI u dzieci może dostarczyć dodatkowych informacji na temat przewidywanego momentu wyrzynania zębów stałych, co ułatwia planowanie profilaktyki stomatologicznej oraz leczenia ortodontycznego. Znajomość tych zależności pozwala również lepiej ocenić rozwój uzębienia w kontekście populacji lokalnej, a nie jedynie korzystać z norm opartych na danych z innych regionów świata.

Badanie miało charakter przekrojowy, co oznacza, że analizowano jednorazowe dane od różnych dzieci w różnych grupach wiekowych, a nie śledzono ich rozwoju w czasie. W związku z tym nie można na tej podstawie ocenić, jak wyrzynanie się zębów przebiega u konkretnego dziecka na przestrzeni lat. Ponadto nie uwzględniono dodatkowych czynników wpływających na wyrzynanie zębów, takich jak dieta, status społeczno-ekonomiczny czy hormony. Obserwowane korelacje między masą ciała a momentem wyrzynania zębów nie oznaczają związku przyczynowo-skutkowego, a jedynie wskazują na istotne statystycznie powiązania, które mogą być użyteczne w praktyce stomatologicznej.

Źródła: https://www.zm-online.de/

https://onlinelibrary.wiley.com/

Nastawienie lekarza do małego pacjenta, otoczenie i wystrój gabinetu, podejście całego zespołu stomatologiczna i wiedza rodziców dotycząca tego, jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty – to, zdaniem lek. dent. Mai Lipiec, kilka czynników, które mogą pomóc uchronić młodych pacjentów przed rozwojem dentofobii.