CBCT w endodoncji – nowe wytyczne wiodących amerykańskich organizacji

Amerykańskie Towarzystwo Endodontyczne (AAE) oraz Amerykańska Akademia Radiologii Jamy Ustnej i Szczękowo-Twarzowej (AAOMR) opublikowały zaktualizowane wspólne stanowisko „Use of Cone-Beam Computed Tomography in Endodontics – 2025 Update”. Dokument – oparty na najnowszych badaniach naukowych, aktualnych rekomendacjach klinicznych i postępie technologicznym – ma pomóc lekarzom dentystom prowadzić bezpieczną, skuteczną i popartą dowodami opiekę nad pacjentem.

Nowa wersja wytycznych zastępuje stosowane na całym świecie stanowisko z 2015 r. Dokument – sygnowany przez przedstawicieli Amerykańskiego Towarzystwa Endodontycznego (American Association of Endodontists, AAE) oraz Amerykańskiej Akademii Radiologii Jamy Ustnej i Szczękowo-Twarzowej (American Academy of Oral and Maxillofacial Radiology, AAOMR) – wprowadza 12 skondensowanych zaleceń klinicznych (zamiast dotychczasowych 14) przygotowanych z myślą o większej przejrzystości i łatwiejszym wdrożeniu w codziennej praktyce.

– Najnowsza aktualizacja naszych wytycznych dostarcza nowoczesnych i bardziej przystępnych ram określających, kiedy i w jaki sposób tomografia CBCT powinna być wykorzystywana w diagnostyce i leczeniu endodontycznym – powiedział cytowany w komunikacie dr Steven J. Katz, prezydent AAE. – Zależało nam na połączeniu jednoznacznych wskazówek z elastycznością, która odzwierciedla aktualny stan wiedzy oraz realia praktyki klinicznej – dodał.

Jak zaznaczył dr Katz, dynamiczny rozwój obrazowania stomatologicznego – w tym coraz szersze zastosowanie CBCT w złożonych przypadkach oraz pojawienie się narzędzi opartych na sztucznej inteligencji – wymaga od lekarzy dentystów stałej aktualizacji wiedzy, tak aby maksymalizować korzyści diagnostyczne przy jednoczesnym ograniczaniu nieuzasadnionej ekspozycji pacjentów na promieniowanie.

Najważniejsze zmiany w stanowisku AAE i AAOMR

Zaktualizowany dokument koncentruje się na kilku kluczowych obszarach istotnych dla praktyki klinicznej:

• skondensowane zalecenia kliniczne – 12 jasno sformułowanych rekomendacji wspierających podejmowanie decyzji diagnostycznych, terapeutycznych i kontrolnych,
• większy nacisk na szkolenie – podkreślenie potrzeby pogłębionego kształcenia lekarzy dentystów oraz personelu pomocniczego w zakresie wykonywania i interpretacji badań CBCT, a także współpracy między uczelniami i specjalnościami,
• bezpieczeństwo i indywidualizacja protokołów – wzmocnienie zasady ALADAIP (As Low As Diagnostically Acceptable, being Indication - and Patient-specific), zakładającej możliwie najniższą dawkę promieniowania przy zachowaniu wartości diagnostycznej, dostosowaną do wskazań i konkretnego pacjenta,
• uwzględnienie nowych technologii – odniesienie do roli sztucznej inteligencji jako narzędzia wspomagającego interpretację obrazów i zwiększającego spójność oraz pewność diagnostyczną.

Autorzy stanowiska ponownie podkreślili, że CBCT nie powinno być badaniem rutynowym, lecz stosowanym selektywnie – w oparciu o konkretne wskazania kliniczne, dostępne wcześniej badania obrazowe oraz indywidualne potrzeby pacjenta. Dokument pozostaje spójny z najnowszymi ustaleniami ADA i AAOMR, zgodnie z którymi fartuchy ołowiane i osłony tarczycy nie są już rekomendowane podczas badań CBCT – przy jednoczesnym uwzględnieniu ewentualnych regulacji obowiązujących w poszczególnych stanach.

Znaczenie dla praktyki, edukacji i pacjentów

W dokumencie podkreślono, że nowe stanowisko ma istotne implikacje dla różnych grup interesariuszy. W przypadku lekarzy dentystów jego celem jest wzmocnienie roli oceny klinicznej, precyzji diagnostycznej oraz kompetencji w zakresie interpretacji badań CBCT. Z punktu widzenia pacjentów przynosi potwierdzenie, że protokoły obrazowania są coraz lepiej dostosowane do indywidualnych potrzeb, bezpieczniejsze i oparte na aktualnych dowodach naukowych. Dla decydentów ma stanowić aktualny punkt odniesienia przy tworzeniu programów nauczania, polityk klinicznych oraz zasad refundacji świadczeń.

– To wspólne stanowisko stanowi istotny krok naprzód w kształtowaniu standardów obrazowania stomatologicznego. Potwierdza nasze zaangażowanie w praktykę opartą na dowodach, bezpieczeństwo pacjentów oraz odpowiedzialne wdrażanie nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji – podsumowała dr Aruna Ramesh, prezydent AAOMR.

Pełna treść dokumentu dostępna jest online m.in. na łamach „Journal of Endodontics”.

Źródło: https://newsroom.aae.org/

– Badania na większych polach wymagają do prawidłowego opisu bardzo dużego zaangażowania. Błędy w tym zakresie wynikają najczęściej z niedopatrzenia pewnych obszarów. To może mieć związek z tym, że lekarz opisujący ma swoją określoną specjalizację i oczywiście najpierw skupia się na patologiach z jego dziedziny – mówi prof. dr hab. n. med. Marta Dyszkiewicz-Konwińska, absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, specjalistka w dziedzinie stomatologii zachowawczej i endodoncji, zajmująca się w swojej pracy m.in. zagadnieniami dotyczącymi obrazowania w obrębie twarzoczaszki oraz narzędzi sztucznej inteligencji w radiologii stomatologicznej, prowadząca szkolenia w zakresie raportowania badań obrazowych.