Antybiotyki: nadużywane w leczeniu endodontycznym?

Choć znaczna część bakterii wykazuje oporność nawet na najsilniejsze leki, wielu stomatologów wciąż często zaleca przyjmowanie antybiotyków. Tendencja ta dotyczy również leczenia endodontycznego, co potwierdziły badania przeprowadzone w ostatnim czasie w Turcji. Co istotne, jego autorzy przeanalizowali sytuacje kliniczne, w których lekarze decydują się na antybiotykoterapię.

W 2019 roku naukowcy z amerykańskiego Uniwersytetu Stanowego Oregon dowiedli, że w 81% przypadków antybiotyki przepisywane przez lekarzy dentystów jako profilaktyka infekcji są zbędne. Bardziej szczegółowe badanie, na podstawie ankiet, przeprowadzone przez zespół prof. Deryi Deniz Sungur z Uniwersytetu Hacettepe w Ankarze dotyczyło stosowania antybiotykoterapii w endodoncji. Wynika z niego, że w przypadku schorzeń z zakresu leczenia kanałowego tureccy dentyści są skłonni do przepisywania leków zbyt często.

Ankieta obejmująca 20 pytań ogólnych oraz 13 dotyczących stosowania antybiotyków w określonych przypadkach endodontycznych została przesłana na maile lekarzy dentystów ogólnych i specjalistów, członków Tureckiego Towarzystwa Stomatologicznego.

Spośród otrzymanych 1007 odpowiedzi większość (80%) pochodziła od dentystów ogólnych, a 8% od specjalistów z zakresu endodoncji. Ci pierwsi przepisywali antybiotyki 2 razy częściej niż specjaliści, natomiast stomatolodzy pracujący w publicznej służbie zdrowia zalecali antybiotyki 3 razy częściej niż specjaliści oraz klinicyści akademiccy.

Najczęściej przepisywana - amoksycylina z kwasem klawulanowym

Antybiotykiem przepisywanym najczęściej była amoksycylina z kwasem klawulanowym (90%), a następnie ornidazol (25%). Klindamycyna była lekiem z wyboru stosowanym u pacjentów z alergią na penicylinę (59%).

Najczęstsze przyczyny przepisywania antybiotyków w endodoncji to: zakażenia i gorączka (76%), profilaktyka (44%) oraz obrzęk i szczękościsk występujące podczas leczenia endodontycznego (26%). Prawie 1/3 badanych stosowała antybiotykoterapię w przypadku objawowego zapalenia tkanek okołowierzchołkowych wcześniej leczonych zębów ze zmianami w badaniu RTG lub bez, a 34% zalecało antybiotyki na ropnie okołowierzchołkowe z miejscowym obrzękiem.

Znacznie rzadziej stomatolodzy przepisywali antybiotyki w przypadku objawowego nieodwracalnego zapalenia miazgi (8%) oraz bezobjawowego wierzchołkowego zapalenia ozębnej (12%). Średnio co piąty turecki dentysta zalecał antybiotyki przy okołowierzchołkowym periodontitis, gdy miazga była żywa (13%) lub martwa (23%). Warto dodać, że większość lekarzy (75%) rekomendowała dokończenie zalecanej kuracji antybiotykowej.

"Antybiotyki nadużywane w leczeniu kanałowym"

Dr Derya Deniz Sungur, profesor na Wydziale Endodoncji Uniwersytetu Hacettepe, powiedziała w wywiadzie dla „Dental Tribune International”, że swoim badaniem chciała uświadomić wagę problemu nadużywania antybiotyków w leczeniu kanałowym. – Przygotowując nasze badanie, chcieliśmy szczegółowo opisać choroby w oparciu o badania klinicznych i RTG, a nie tylko końcowy wynik choroby. Powodem tego jest to, że osobiście przekonałam się, iż dentyści ogólni nie potrafią rozróżniać chorób endodontycznych w taki sam sposób jak my, endodonci. W naszym badaniu przypadki są szczegółowo opisane, ale w klinikach dentyści czasami nie biorą pod uwagę np. faktu czy miazga jest martwa czy żywa i – zwłaszcza jeśli pacjent odczuwa ból – mogą przepisać antybiotyki - powiedziała.

Badanie zatytułowane „Przepisywanie antybiotyków na infekcje endodontyczne przez dentystów w Turcji: kompleksowa ankieta” („The prescribing of antibiotics for endodontic infections by dentists in Turkey: A comprehensive survey”) zostało opublikowane online na stronie internetowej czasopisma „International Endodontic Journal”.

Polska jest w pierwszej dziesiątce krajów europejskich, w których przyjmuje się najwięcej antybiotyków. Często są one zalecane niewłaściwie i zamiast pomagać, szkodzą. Szacuje się, że co roku z powodu oporności bakterii na antybiotyki w Europie umiera kilka tysięcy mieszkańców.

T.H.

źródło: www.eu.dental-tribune.com