ADA o roli stomatologii w racjonalnej antybiotykoterapii

Amerykańskie Towarzystwo Stomatologiczne (ADA) zaapelowało o uwzględnienie stomatologii jako istotnego elementu krajowej strategii przeciwdziałania antybiotykooporności. Organizacja podkreśliła, że lekarze dentyści odpowiadają za ponad 10% antybiotyków przepisywanych ambulatoryjnie w USA, dlatego potrzebują praktycznych narzędzi wspierających racjonalne ordynowanie tych leków.

W związku z pracami nad kolejnym pięcioletnim Krajowym Planem Działań na rzecz Zwalczania Bakterii Opornych na Antybiotyki (National Action Plan on Combating Antibiotic-Resistant Bacteria), Amerykańskie Towarzystwo Stomatologiczne (American Dental Association, ADA) przedstawiło swoje stanowisko, podkreślając rolę stomatologii w odpowiedzialnym stosowaniu antybiotyków.

W swoim stanowisku ADA wskazała, że stomatologia powinna zostać uznana za „odrębny i istotny” element ambulatoryjnych programów racjonalnej antybiotykoterapii. Organizacja przypomniała, że według danych Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), lekarze dentyści wystawiają ponad 10% wszystkich recept na antybiotyki stosowane w leczeniu ambulatoryjnym.

Prezydent elekt ADA dr Thomas Paumier podkreślił, że środowisko stomatologiczne ma do odegrania ważną rolę w ograniczaniu narastającej antybiotykooporności. – Jako cała społeczność i jako lekarze mamy obowiązek lepiej gospodarować antybiotykami. Uświadomienie sobie, że stosowanie antybiotyków nie jest obojętne dla pacjenta, to pierwszy krok do realizacji tej zasady. Bądźmy liderami ochrony zdrowia i podejmijmy działania wobec tego narastającego kryzysu zanim będzie za późno – powiedział dr Paumier.

Potrzebne rozwiązania dostosowane do realiów gabinetów stomatologicznych

ADA zwróciła uwagę, że działania na rzecz racjonalnej antybiotykoterapii powinny uwzględniać specyfikę organizacji opieki stomatologicznej w Stanach Zjednoczonych. Większość świadczeń jest tam realizowana w prywatnych gabinetach oraz niewielkich praktykach, które nie dysponują rozbudowaną infrastrukturą wspierającą programy nadzoru nad stosowaniem antybiotyków, charakterystyczną dla dużych szpitali.

– Większość świadczeń stomatologicznych realizowana jest w gabinetach działających w społecznościach lokalnych, w tym w małych i jednoosobowych praktykach, a nie w dużych systemach szpitalnych dysponujących rozbudowaną infrastrukturą programów racjonalnej antybiotykoterapii. Federalne strategie powinny uwzględniać tę rzeczywistość operacyjną, nadając priorytet edukacji, narzędziom wspomagającym podejmowanie decyzji klinicznych, materiałom dla pacjentów oraz rozwiązaniom wspierającym poprawę jakości, które można skutecznie wdrożyć w praktyce stomatologicznej – podkreślono w piśmie.

Organizacja przypomniała również opracowane w 2019 r. wytyczne oparte na dowodach naukowych dotyczące stosowania antybiotyków w pilnym leczeniu bólu zębów oraz obrzęków wewnątrzustnych związanych z chorobami miazgi i tkanek okołowierzchołkowych. Dokument zaleca, aby w większości takich przypadków nie stosować antybiotyków, lecz – jeśli jest to możliwe – wdrożyć przyczynowe, zachowawcze leczenie stomatologiczne.

Zachowanie autonomii decyzji klinicznych

ADA podkreśliła również, że przyszłe regulacje nie powinny ograniczać możliwości podejmowania decyzji klinicznych przez lekarzy dentystów.

– Krajowy Plan Działań powinien uwzględniać różnicę pomiędzy niewłaściwym stosowaniem antybiotyków a ich uzasadnionym przepisywaniem pacjentom spełniającym kryteria oparte na dowodach naukowych. Polityka racjonalnej antybiotykoterapii powinna chronić niezależność decyzji klinicznych i unikać sztywnych rozwiązań, które mogłyby zniechęcać do właściwego ordynowania antybiotyków pacjentom z grup wysokiego ryzyka – zaznaczono.

Wśród najważniejszych rekomendacji ADA znalazły się: uznanie branży stomatologicznej za priorytetowego partnera ambulatoryjnych programów racjonalnej antybiotykoterapii, wsparcie wdrażania wytycznych opartych na dowodach naukowych, usprawnienie ścieżek kierowania pacjentów na leczenie przyczynowe, opracowanie praktycznych narzędzi dla gabinetów stomatologicznych oraz promowanie dobrowolnych działań projakościowych opartych na analizie danych.

Organizacja przywołała również wyniki badań wskazujące, że odpowiednio zaprojektowane programy edukacyjne, połączone z audytem i informacją zwrotną dla lekarzy dentystów prowadzących prywatne praktyki, skutecznie skracają czas antybiotykoterapii oraz ograniczają jej stosowanie.

Na zakończenie ADA zadeklarowała gotowość do współpracy z instytucjami federalnymi przy opracowywaniu i wdrażaniu działań mających na celu skuteczniejsze przeciwdziałanie narastającej antybiotykooporności.

Źródło: https://adanews.ada.org

Czy stosowanie antybiotyków jako leków pierwszego rzutu w stanach zapalnych wokół implantu jest nadal uzasadnione? Mówi dr hab. n. med. Kornel Krasny – specjalista chirurgii stomatologicznej, wieloletni pracownik naukowo-dydaktyczny Zakładu Chirurgii Stomatologicznej WUM, absolwent New York University College of Dentistry, prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Implantologii Stomatologicznej, biegły sądowy, lekarz sądowy Sądu Okręgowego w Warszawie. – Przede wszystkim trzeba sprawdzić, jaki jest powód tego stanu zapalnego. Jeśli jest on ostry, jeśli pojawia się wyciek treści ropnej albo pogarsza się stan ogólny pacjenta, to podanie antybiotyku jest wskazane – podkreśla ekspert.