Leczenie kanałowe zęba – zwane również endodontycznym – to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów z zakresu stomatologii. Wskazaniem do jego przeprowadzenia jest przede wszystkim infekcja miazgi, spowodowana np. zaawansowaną próchnicą lub urazem mechanicznym zęba.

Rozważania na temat leczenia kanałowego warto rozpocząć od wyjaśnienia, czym jest miazga zębowa. Mianem tym określa się niewielką objętościowo, ale mocno unerwioną tkankę wypełniającą ząb od wewnątrz. Jeśli ulegnie ona zakażeniu – np. poprzez głęboki ubytek próchnicowy albo uraz mechaniczny – dochodzi do jej obrzęku, a w efekcie do powstawania ucisków na znajdujące się w niej nerwy. Objawem zakażenia miazgi jest bardzo silny, przenikliwy, promieniujący nieraz na całą twarz ból.

Kiedy wykonuje się leczenie kanałowe zęba?

Wskazań do przeprowadzenia leczenia kanałowego jest kilka. Przede wszystkim jest ono konieczne, gdy miazga zębowa znajduje się w stanie nieodwracalnego, zaawansowanego zapalenia. Dzieje się tak zazwyczaj na skutek jej zainfekowania przez bakterie wywołujące próchnicę, w sytuacjach, gdy ubytek próchnicowy nie został odpowiednio wcześnie zaopatrzony. Leczenie kanałowe przeprowadza się również u pacjentów z martwicą miazgi – do niej dochodzi najczęściej z powodu urazu mechanicznego zęba, a także jako alternatywę wobec ekstrakcji w przypadkach zgorzeli miazgi lub zapaleń tkanek okołowierzchołkowych.

Jeśli leczenie kanałowe zęba jest przeprowadzane po raz pierwszy, mamy do czynienia z leczeniem pierwotnym. Jeżeli dany ząb musi zostać wyleczony kanałowo po raz drugi, mówi się o leczeniu wtórnym. Wskazaniem do reendodoncji jest m.in. nieprawidłowo wykonane leczenie pierwotne, nieszczelne wypełnienie kanałów zębów, pozostałe w korzeniach fragmenty narzędzi stomatologicznych itp.

Leczenie kanałowe krok po kroku

Jeszcze niedawno leczenie kanałowe zęba wymagało 2-3 wizyt u dentysty. Współczesna stomatologia oferuje jednak przeprowadzenie całego procesu podczas jednego pobytu w gabinecie. Co do zasady, leczenie kanałowe składa się z kilku etapów:

• diagnostyka – lekarz decyduje o przeprowadzeniu zabiegu na podstawie wywiadu z pacjentem, w niektórych przypadkach uzupełnionego o wykonanie zdjęcia RTG,
• znieczulenie – jest konieczne, gdy miazga zębowa jest już w stanie zapalnym, ale nie obumarła,
• opracowanie ubytku – jeśli infekcja miazgi jest efektem próchnicy, dentysta usuwa chore tkanki zęba, otrzymując tym samym dostęp do komory,
• dewitalizacja (zatrucie zęba) – w przypadku, gdy miazga jeszcze nie obumarła, konieczne jest zatrucie tkanki, a kolejny etap leczenia następuje po 7-14 dniach (chyba, że leczenie kanałowe jest przeprowadzane na jednej wizycie, wtedy stomatolog od razu przechodzi do usunięcia miazgi),
• usunięcie miazgi – przy pomocy niewielkich pilników, przypominających kształtem igły, stomatolog usuwa miazgę z kanałów zęba,
• wypełnienie kanałów – pozbawione miazgi, odkażone i poszerzone kanały zostają wypełnione specjalną substancją, która z biegiem czasu ulega stwardnieniu,
• założenie podkładu i wypełnienia – po wypełnieniu kanałów ząb zaopatruje się podkładem, czyli warstwą oddzielającą kanały od plomby, a następnie – wykonuje wypełnienie (plombę).

Leczenie kanałowe zębów w Polsce jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia tylko w niektórych sytuacjach. Osoby dorosłe mogą liczyć na darmowe leczenie kanałowe zębów przednich, zaś dzieci oraz kobiety w okresie ciąży i połogu – wszystkich zębów. W gabinetach prywatnych – w zależności od ich renomy, doświadczenia lekarza, a także rodzaju zęba – koszt leczenia kanałowego rozpoczyna się od około 150 zł, a kończy nawet na 800 zł.

Ile kanałów ma ząb? Na czym polega leczenie kanałowe? Kiedy zęby należy leczyć w ten sposób? Na te i inne pytania odpowiada lekarz dentysta Piotr Wujec.

AF