Wiedza

Nawet 80% pacjentów zakażonych wirusem HCV choruje bezobjawowo

W Polsce co roku wykrywa się kilka tysięcy zakażeń HCV – wirusem, który wywołuje wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C). Rzeczywista liczba chorych może sięgać nawet 130-140 tys. osób. Nawet 80% zakażonych nie ma objawów i przez lata nie wie o chorobie. Kluczowe znaczenie ma testowanie na większą skalę. Przyczynia się do tego rządowy program profilaktyczny „Moje Zdrowie”, który obejmuje test w kierunku przeciwciał anty-HCV, czyli podstawowe badanie diagnostyki […]

Wydłużanie koron klinicznych – wyzwania i ograniczenia

– Obecnie wydłużanie koron klinicznych zębów jest najczęściej terapią uzupełniającą postępowanie periodontologiczne, zarówno w celu przygotowania przedprotetycznego, jak i w celu poprawy estetyki – mówi dr n. med. Witold Jurczyński, absolwent Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalista periodontologii, organizator kursów i wykładów z dziedziny laseroterapii, leczenia chorób przyzębia oraz mikrochirurgii periodontologicznej, członek Europejskiej Federacji Periodontologicznej oraz Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego. – Zabiegi te nadal bywają niedoceniane […]

Zachowanie naturalnych zębów wydłuża lata samodzielności seniorów

Nowe badanie przeprowadzone w Singapurze wskazuje, że liczba zachowanych naturalnych zębów istotnie wpływa na długość życia bez ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu u osób starszych. Największe korzyści obserwowano u mężczyzn oraz osób z niższym poziomem wykształcenia. Utrzymanie zdrowia jamy ustnej to nie tylko kwestia estetyki, ale także kluczowy element zdrowego starzenia się. Wyniki najnowszego badania sugerują, że zachowanie większej liczby naturalnych zębów może przekładać się na dłuższe życie w niezależności – bez ograniczeń […]

Mikrobiom jamy ustnej jako biomarker starzenia?

Nowe badanie chińskich naukowców wskazuje, że analiza mikrobiomu jamy ustnej może stać się prostym, nieinwazyjnym narzędziem oceny tempa starzenia biologicznego oraz ryzyka chorób przewlekłych i śmiertelności. Analiza mikrobiomu jamy ustnej może odzwierciedlać procesy starzenia biologicznego organizmu, a także wskazywać na zwiększone ryzyko tzw. kruchości zdrowotnej, pogorszenia funkcji nerek czy chorób zagrażających życiu. Otwiera to nowe możliwości dla stomatologii jako dziedziny wspierającej diagnostykę […]

Szczotkowanie zębów może ograniczyć ryzyko szpitalnego zapalenia płuc nawet o 60%

Nowe badanie kliniczne pokazuje, że poprawa higieny jamy ustnej u pacjentów hospitalizowanych może znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju szpitalnego zapalenia płuc niezwiązanego z wentylacją mechaniczną. Dbanie o higienę jamy ustnej w warunkach szpitalnych może mieć kluczowe znaczenie nie tylko dla zdrowia zębów i dziąseł, ale także zdrowia ogólnoustrojowego. Najnowsze wyniki badania zaprezentowanego podczas kongresu ESCMID Global 2026 (ESCMID – Europejskie Towarzystwo Mikrobiologii Klinicznej i Chorób Zakaźnych) […]

Co dziesiąta osoba doświadcza bólu twarzy. Jakie są jego globalne koszty?

Ból twarzy to jedna z najczęstszych form bólu przewlekłego, która dotychczas pozostawała niedoszacowana pod względem obciążenia dla pacjentów i systemów ochrony zdrowia. Międzynarodowy zespół badaczy opracował nowe narzędzie umożliwiające ocenę globalnego wpływu tej dolegliwości. Ból w obrębie twarzy dotyka milionów ludzi na całym świecie, wpływając na codzienne funkcjonowanie oraz jakość życia. Mimo jego powszechności brakowało dotąd ujednoliconych metod oceny obciążenia chorobą – zarówno w kontekście indywidualnym, […]

Profilaktyka periodontologiczna: największe wyzwanie współczesnej stomatologii?

Mimo że choroby przyzębia od lat należą do najczęstszych schorzeń przewlekłych na świecie (zmaga się z nimi około 3,7 miliarda osób), wciąż nie są one traktowane z należytą powagą w kontekście zdrowia publicznego. Najnowsze analizy wskazują jednak wyraźnie, że to właśnie profilaktyka periodontologiczna może być jednym z najważniejszych zadań społeczno-medycznych, wykraczających daleko poza sam gabinet stomatologiczny. Zapalenie przyzębia nie jest problemem marginalnym ani ograniczonym do wąskiej grupy pacjentów. To schorzenie […]

AI w stomatologii. Jak ChatGPT poradził sobie z wiedzą o TMD?

Czy sztuczna inteligencja może być wiarygodnym źródłem wiedzy o zaburzeniach stawu skroniowo-żuchwowego? Naukowcy postanowili sprawdzić, jak duże modele językowe (LLM), takie jak ChatGPT radzą sobie z pytaniami dotyczącymi TMD i na ile uzyskane odpowiedzi mogą być użyteczne w praktyce klinicznej. Wyniki wskazują, że choć AI prezentuje obiecujący poziom wiedzy, jej odpowiedzi wciąż wymagają ostrożnej interpretacji. W analizie oceniano odpowiedzi ChataGPT dotyczące różnych typów […]

Higiena jamy ustnej kluczem do lepszej kontroli glikemii

Regularne czyszczenie przestrzeni międzyzębowych może mieć znaczenie nie tylko dla zdrowia przyzębia, ale także dla poziomu glukozy we krwi. Zespół japońskich badaczy wykazał, że pacjenci z cukrzycą typu 2, którzy częściej nitkują zęby, uzyskują lepsze wyniki ciągłego monitorowania glikemii (CGM, Continous Glucose Monitoring). Wnioski z badania mogą mieć istotne znaczenie zarówno dla praktyki stomatologicznej, jak i dla interdyscyplinarnej opieki nad chorymi na cukrzycę. Związek między cukrzycą […]

Implantologia. Czy popularny lek przeciwbólowy utrudnia osteointegrację?

Choć ibuprofen to lek chętnie stosowany i uznawany za bezpieczny, kolejne doniesienia sugerują, że może nie być obojętny dla procesu gojenia w implantologii. Szczególne zainteresowanie budzi jego potencjalny wpływ na osteointegrację, czyli kluczowy etap decydujący o długoterminowym powodzeniu leczenia implantologicznego – nawet niewielkie zaburzenia procesu regeneracji kości mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Czy w świetle nowych badań należy zrewidować dotychczasowe zalecenia dotyczące farmakoterapii po zabiegach implantacji? […]

Stabilność tkanek dziąsłowych jako czynnik modulujący odpowiedź zapalną

Współczesna periodontologia odchodzi od koncentrowania się wyłącznie na biofilmie jako głównym czynniku etiologicznym chorób przyzębia. Coraz większą uwagę zwraca się na rolę tkanek gospodarza i ich zdolność do modulowania odpowiedzi zapalnej. Wyniki omawianych obserwacji sugerują, że stabilizacja tkanek dziąsłowych może w znacznym stopniu redukować intensywność reakcji zapalnej, co otwiera nowe perspektywy terapeutyczne. Przez wiele lat dominującym paradygmatem w periodontologii było przekonanie, że eliminacja biofilmu stanowi kluczowy […]

Fluoryzacja wody pitnej nie wpływa negatywnie na IQ dzieci

Najnowsze badania amerykańskich naukowców nie potwierdzają obaw dotyczących szkodliwego wpływu fluoru na rozwój poznawczy dzieci. Wyniki analizy wieloletnich danych wskazują jednoznacznie na brak związku między fluoryzacją wody a poziomem inteligencji. Fluor to naturalnie występujący pierwiastek, który od dekad uznawany jest za istotny czynnik wspierający zdrowie jamy ustnej – wzmacnia szkliwo i ogranicza rozwój próchnicy. Z tego względu w wielu krajach stosuje się fluoryzację wody pitnej jako […]

Choroby przyzębia a przyrost masy ciała u seniorów

Najnowsze badanie opublikowane w „Journal of Periodontology” wskazuje na istotny związek między zdrowiem przyzębia, utratą zębów a przyrostem masy ciała u osób starszych. Wyniki analizy podkreślają znaczenie zdrowia jamy ustnej dla ogólnego stanu zdrowia w procesie starzenia. Utrata zębów to nie tylko problem estetyczny czy funkcjonalny – może mieć również wpływ na masę ciała. Coraz więcej badań wskazuje, że stan przyzębia odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu ogólnego […]

Regularne wizyty u dentysty a ryzyko raka wątroby i powikłań marskości

Wyniki najnowszego badania obejmującego kilkadziesiąt tysięcy pacjentów z marskością wątroby sugerują, że regularne wizyty u stomatologa mogą wiązać się z niższym ryzykiem raka wątrobowokomórkowego (hepatocellular carcinoma; HCC) oraz mniejszą liczbą powikłań marskości. Praca naukowców z Virginia Commonwealth University w Richmond (USA) została opublikowana w marcu tego roku. Analiza objęła prawie 48 tys. weteranów z rozpoznaną wyrównaną marskością wątroby, czyli stadium choroby, w którym wątroba jest uszkodzona, […]

Pacjenci senioralni i skutki zaniedbań zdrowia jamy ustnej

Zdrowie jamy ustnej bywa traktowane jako sprawa drugorzędna, tymczasem najnowsze badania wskazują, że może ono decydować o jakości życia i sprawności w późniejszych latach. Coraz więcej dowodów potwierdza, że brak dostępu do leczenia stomatologicznego nie stanowi tylko problemu dla zdrowia jamy ustnej, ale może znacząco zwiększać ryzyko chorób serca oraz zaburzeń poznawczych, w tym demencji. W obszernym badaniu naukowców z Uniwersytetu w Bostonie analizą objęto niemal 99 000 uczestników […]

Periodontitis a przewlekła choroba nerek: związek, którego nie można ignorować

Przez lata choroby przyzębia były postrzegane przede wszystkim jako problem lokalny, ograniczony do jamy ustnej. Najnowsze analizy naukowe potwierdzają jednak, że ich wpływ jest znacznie szerszy niż wcześniej sądzono. Kolejne badania wskazują m.in. na istotną zależność między przewlekłym zapaleniem przyzębia a przewlekłą chorobą nerek (PchN). Przewlekła choroba nerek to jedna z coraz częstszych przyczyn zgonów i niepełnosprawności na świecie. Z kolei z chorobami jamy ustnej zmaga się […]

Wzbogacona sztuczna ślina będzie chronić zęby pacjentów onkologicznych

Nowo opracowany płyn do płukania jamy ustnej w postaci sztucznej śliny może pomóc chronić zdrowie jamy ustnej osób z nowotworami głowy i szyi poprzez redukcję aktywności bakteryjnej oraz ochronę szkliwa. Taki wniosek płynie z badania przeprowadzonego przez naukowców z Brazylii, które ukazało się w czasopiśmie naukowym „Journal of Dentistry”. Zgodnie z wynikami badania, płukanka wytwarzana z białka należącego do grupy cystatyn, pochodzącego z trzciny cukrowej, znanego jako CANECPI-5, […]

Antybiotykooporność jednym z największych zagrożeń zdrowia publicznego

Antybiotykooporność narasta w tempie, które może wyprzedzić możliwości współczesnej medycyny – ostrzegają badaczki z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Bakterie rozprzestrzeniają się nie tylko w szpitalach, ale także w środowisku, m.in. poprzez ścieki. – Antybiotykooporność, czyli zdolność bakterii do przetrwania w obecności leków, które wcześniej je zwalczały – jest dziś jednym z najpoważniejszych wyzwań w kontekście zdrowia publicznego na świecie – zaznaczyła w rozmowie z PAP prof. Ewa Korzeniewska z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Jak podkreśliła, bakterie […]

Od próchnicy do chorób serca. Rola profilaktyki stomatologicznej u dzieci

Zdrowie jamy ustnej nie jest już postrzegane wyłącznie jako problem lokalny, a coraz częściej jako integralny element zdrowia ogólnego. W ostatnich latach szczególne zainteresowanie badaczy budzi związek pomiędzy chorobami przyzębia a ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu w Kopenhadze sugerują, że proces ten może rozpoczynać się znacznie wcześniej, niż dotychczas sądzono, ponieważ już w dzieciństwie stan zdrowia jamy ustnej może determinować […]

Problemy z dziąsłami jako potencjalny czynnik ryzyka kilku nowotworów

Nowy systematyczny przegląd i metaanaliza sugerują, że choroba przyzębia jest powiązana ze zwiększonym ryzykiem kilku rodzajów nowotworów, co wskazuje na potrzebę dalszych badań nad mechanizmami łączącymi stan mikrobiomu jamy ustnej z procesami nowotworowymi. Badanie naukowców z kilku ośrodków badawczych w Chinach analizuje dostępne dane z wielu badań kohortowych i wskazuje na powiązania między chorobą przyzębia a różnymi nowotworami, w tym rakiem jelita grubego, trzustki, żołądka, pęcherza moczowego oraz płuc. Autorzy […]