Przejdź do treści
Dentonet.pl Lekarz Interdyscyplinarna strategia walki z próchnicą w Polsce nabiera tempa

Interdyscyplinarna strategia walki z próchnicą w Polsce nabiera tempa

Obserwuj w GoogleDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.

Profilaktyka próchnicy w Polsce coraz wyraźniej przestaje być wyłącznie domeną lekarzy dentystów, higienistek i asystentek stomatologicznych. Lekarze, farmaceuci, położne, dietetycy, pielęgniarki i środowiska akademickie łączą siły wokół inicjatywy „Wyzwanie 10/10”, której celem jest ograniczenie występowania próchnicy u dzieci o 10% w ciągu dekady. Eksperci podkreślają, że bez systemowej współpracy różnych zawodów medycznych skuteczna poprawa zdrowia jamy ustnej Polaków nie będzie możliwa.

Interdyscyplinarna strategia walki z próchnicą w Polsce nabiera tempa

Inicjatywa „Wyzwanie 10/10” – zainicjowana w 2020 r. przez Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej oraz Alliance for a Cavity-Free Future przy wsparciu Colgate-Palmolive – weszła właśnie w nowy etap rozwoju. Strategia na lata 2026-2030 zakłada zdecydowane rozszerzenie działań edukacyjnych i profilaktycznych poza gabinety stomatologiczne. Do współpracy mają zostać jeszcze mocniej włączeni pediatrzy, farmaceuci, dietetycy, położne, pielęgniarki oraz środowiska akademickie.

Jedną z najważniejszych platform dyskusji na ten temat była marcowa konferencja prasowa w Warszawie, z której popłynął jasny wniosek – budowanie interdyscyplinarnego modelu opieki nad zdrowiem jamy ustnej nie jest już opcją, a koniecznością. Próchnica nie jest bowiem wyłącznie problemem stomatologicznym, ale cywilizacyjnym i społecznym.

Prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk – prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej i konsultant krajowa ds. stomatologii dziecięcej – zwróciła uwagę na to, że potencjał szeroko pojmowanego środowiska medycznego w działaniach profilaktycznych wciąż nie jest w pełni wykorzystywany.

– Potencjał środowiska medycznego nie jest w pełni wykorzystywany do walki z próchnicą wśród dzieci. Przykładów jest wiele. Są to farmaceuci, którzy mogą zalecać pacjentom odpowiednie preparaty profilaktyczne, dietetycy, którzy mogą opracowywać swoim podopiecznym diety również w kontekście zapobiegania próchnicy, a także lekarze i pielęgniarki POZ, którzy bardzo często jako pierwsi mają kontakt z pacjentami, również tymi małymi – zaznaczyła ekspertka.

Interdyscyplinarna strategia walki z próchnicą w Polsce nabiera tempa

Nowa odsłona „Wyzwania 10/10” ma integrować te kompetencje i budować spójny system profilaktyki, obejmujący pacjenta od okresu prenatalnego aż po dorosłość.

System wymaga lepszej komunikacji między zawodami medycznymi

Eksperci zgodnie wskazali, że jedną z największych barier pozostaje brak sprawnej komunikacji pomiędzy przedstawicielami różnych profesji medycznych. Problem ten dostrzegł dr n. med. Dariusz Paluszek, wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie.

– Największym problemem jest komunikacja. Trudno jest dziś stworzyć system, w którym lekarz pediatra, lekarz dentysta, a czasem także lekarz ginekolog będą mieli wspólną platformę do dbania o dobrostan pacjenta. Widzę tu rolę ministerstwa zdrowia i NFZ-u, którzy mogliby spróbować stworzyć taki system, a partnerem w tym powinno być środowisko naukowe, np. Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej – powiedział.

Jak podkreślił, równie istotna jest kwestia edukacji zdrowotnej i zmiany sposobu myślenia o profilaktyce. – Dużym problemem jest edukacja. Choć sporo się o tym mówi, wciąż nie wszyscy zdają sobie sprawę, że tylko holistyczne podejście zarówno do zdrowia przyszłej matki, jak i dziecka na każdym etapie jego rozwoju daje szanse na długoterminowe utrzymanie dobrostanu – dodał.

Właśnie dlatego coraz częściej mówi się o konieczności tworzenia wspólnych standardów postępowania dla różnych grup zawodowych. Jednym z ważnych elementów tej zmiany ma być monografia „Zapobieganie próchnicy zębów w opiece medycznej. Kompendium interdyscyplinarne”. Publikacja, nad którą pracowali eksperci reprezentujący wiele dziedzin medycyny, ma stać się praktycznym przewodnikiem dla lekarzy, pielęgniarek, położnych, farmaceutów, dietetyków i higienistek stomatologicznych. Będzie to jedno z najważniejszych opracowań dotyczących profilaktyki zdrowia jamy ustnej w Polsce – autorzy zapowiedzieli bowiem nie tylko aktualne rekomendacje, ale przede wszystkim praktyczne narzędzia do codziennej pracy z pacjentem. Premiera monografii odbędzie się w czerwcu br.

Farmaceuci, położne i dietetycy coraz ważniejsi w walce z próchnicą

Jednym z najbardziej wyraźnych akcentów nowej strategii „Wyzwania 10/10” jest dostrzeżenie roli zawodów medycznych, które do tej pory rzadziej były kojarzone z profilaktyką stomatologiczną – w tym farmaceutów, położnych oraz dietetyków.

Zdaniem mgr. farm. Dominika Lakoty, Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Naczelnej Izbie Aptekarskiej, apteki mogą odegrać kluczową rolę w edukacji zdrowotnej społeczeństwa.

– Myślę, że apteki są niewykorzystanym ogniwem profilaktyki, także próchnicy. Pole do współpracy jeśli chodzi o profilaktykę stomatologiczną jest tu ogromne. Rolą farmaceutów może być np. wsparcie w edukacji pacjentów. Oczywiście to lekarze dentyści zalecają odpowiednie postępowanie terapeutyczne, natomiast farmaceuta, który ma bardzo częsty kontakt z pacjentem, może czuwać nad realizacją tego planu – powiedział.

– Rolą farmaceutów może być zalecanie specjalistycznych preparatów stomatologicznych, a także dbanie o to, by w aptece był ich pełny asortyment – produktów sprawdzonych, skutecznych, wzbudzających zaufanie lekarzy oraz pacjentów – dodał.

Coraz większą rolę w profilaktyce odgrywają również położne i pielęgniarki rodzinne – zdrowie jamy ustnej dziecka zaczyna się tak naprawdę jeszcze przed narodzinami. – Położne już od dawna mają w zakresie swoich obowiązków przedporodową edukację w zakresie profilaktyki próchnicy. Aktualne Standardy Opieki Okołoporodowej również wskazują, by już w I trymestrze kierować kobiety w ciąży do lekarza stomatologa. Położne edukują przyszłe mamy w zakresie karmienia piersią i jego wpływu na zdrowie jamy ustnej dziecka, a także późniejszej pielęgnacji jamy ustnej noworodka – podkreśliła Ewa Janiuk, była wiceprezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

Coraz głośniej wybrzmiewa także znaczenie właściwych nawyków żywieniowych w profilaktyce próchnicy. Dr n. o zdr. Wanda Baltaza – dietetyk kliniczny i wykładowczyni Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego – wskazała, że skuteczna profilaktyka wymaga spójnego przekazu wszystkich specjalistów.

– Jeśli chodzi o współpracę dietetyków oraz lekarzy dentystów, to przede wszystkim powinniśmy zawsze „mówić jednym głosem”. Zdrowe nawyki żywieniowe oraz prawidłowa higiena jamy ustnej to absolutna podstawa, w zakresie której należy edukować pacjentów – powiedziała.

– Dietetycy są grupą, która tak naprawdę może wspierać w działaniach profilaktycznych przedstawicieli wszystkich innych zawodów medycznych, a zwłaszcza lekarzy dentystów i higienistki stomatologiczne. To właśnie od nawyków żywieniowych, wyborów dietetycznych i częstotliwości jedzenia w dużej mierze zależy rozwój próchnicy – dodała.

Interdyscyplinarna strategia walki z próchnicą w Polsce nabiera tempa

„Wyzwanie 10/10” buduje nowy model profilaktyki

Twórcy inicjatywy podkreślają, że „Wyzwanie 10/10” ma ambicję stać się jednym z najważniejszych projektów zdrowia publicznego dotyczących dzieci i młodzieży w Polsce. Kluczowe znaczenie ma tu nie tylko edukacja pacjentów, ale również przygotowanie przyszłych kadr medycznych do pracy w modelu interdyscyplinarnym.

Coraz większą rolę odgrywają także organizacje studenckie i młodzi przedstawiciele zawodów medycznych, którzy mają być ambasadorami nowych standardów profilaktyki. Eksperci są zgodni: bez wspólnego działania wielu środowisk nie uda się skutecznie ograniczyć skali próchnicy w Polsce.

Nowa strategia inicjatywy pokazuje jednak wyraźnie, że świadomość tego problemu rośnie. Profilaktyka zdrowia jamy ustnej przestaje być postrzegana jako wąska specjalizacja stomatologiczna, a zaczyna funkcjonować jako integralny element nowoczesnej, zintegrowanej opieki nad pacjentem.

Obserwuj nas w Google Discover

Chcesz częściej widzieć nasze treści w Google?Google DiscoverObserwujDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.
RD

Proponowane

Uniwersytet Saskatchewan ruszył z programem stomatologicznym dla potrzebujących Uniwersytet Saskatchewan ruszył z programem stomatologicznym dla potrzebujących

Uniwersytet Saskatchewan ruszył z programem stomatologicznym dla potrzebujących

College of Dentistry Uniwersytetu Saskatchewan (Kanada) uruchomił kompleksowy program poprawy dostępu do podstawowej opieki stomatologicznej. Inicjatywa USASK-DATE oferuje całkowicie bezpłatne leczenie osobom nieubezpieczonym oraz tym, które napotykają bariery w korzystaniu z kanadyjskiego publicznego systemu opieki dentystycznej. Nowa inicjatywa pod nazwą USask Dental Access and Training Expansion (USASK-DATE) została stworzona z myślą o mieszkańcach Saskatoon i okolic, którzy mają ograniczony dostęp do świadczeń stomatologicznych. Program zapewnia […]
Hiszpania: policja zlikwidowała nielegalny gabinet stomatologiczny Hiszpania: policja zlikwidowała nielegalny gabinet stomatologiczny

Hiszpania: policja zlikwidowała nielegalny gabinet stomatologiczny

Madrycka policja we współpracy z instytucjami sanitarnymi zlikwidowała nielegalny gabinet dentystyczny w jednej z dzielnic stolicy Hiszpanii. Dwóch mężczyzn bez wymaganych kwalifikacji wykonywało zabiegi stomatologiczne, w tym ekstrakcje z użyciem środków znieczulających. Właścicielka placówki i osoba odpowiedzialna za księgowość usłyszały zarzuty oszustwa i współudziału. Śledztwo rozpoczęło się pod koniec czerwca, gdy funkcjonariusze madryckiej policji wraz z inspektorami z Área de Inspección de Centros Sanitarios de la Comunidad de Madrid (odpowiednik polskiego Sanepidu) przeprowadzili kontrolę […]
Mobilny gabinet stomatologiczny dotrze do odległych regionów Australii Mobilny gabinet stomatologiczny dotrze do odległych regionów Australii

Mobilny gabinet stomatologiczny dotrze do odległych regionów Australii

Ponad 1000 rdzennych mieszkańców Australii ma otrzymać pomoc stomatologiczną w ramach nowego programu profilaktyczno-leczniczego. Projekt o wartości 510 tys. dolarów australijskich obejmie m.in. Cedunę i Półwysep Eyre, gdzie dostęp do opieki dentystycznej jest ograniczony. Koordynująca go Australijska Fundacja Stomatologiczna liczy, że w mobilnym gabinecie (dentobusie) uda się przeprowadzić nawet 2400 zabiegów. Australijska Fundacja Stomatologiczna (Australian Dental Foundation, ADFi) uruchamia nowy projekt Central Smiles, którego celem […]
Stomatologiczny przegląd tygodnia – część 266 Stomatologiczny przegląd tygodnia – część 266

Stomatologiczny przegląd tygodnia – część 266

Plazmocytoma głowy i szyi z rozległym odkładaniem amyloidu – opis przypadku, higiena jamy ustnej kluczem do lepszej kontroli glikemii, duży potencjał druku 3D w tworzeniu uzupełnień protetycznych, uczucie wstydu – bariera w dostępie do leczenia stomatologicznego, reforma bez pieniędzy. Za nowoczesne materiały zapłacą dentyści – zachęcamy do zapoznania się z najciekawszymi wiadomościami z branży stomatologicznej z ostatnich dni! Plazmocytoma to rzadki nowotwór złośliwy wywodzący się z monoklonalnych komórek plazmatycznych. […]

Najnowsze

Światowy Dzień Radiologii 2026. Czy dentyści znają zasady bezpieczeństwa RTG? Światowy Dzień Radiologii 2026. Czy dentyści znają zasady bezpieczeństwa RTG?

Światowy Dzień Radiologii 2026. Czy dentyści znają zasady bezpieczeństwa RTG?

8 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Radiologii. To okazja, by przypomnieć, jak ważne w diagnostyce obrazowej jest nie tylko uzyskanie precyzyjnego obrazu, ale również bezpieczne stosowanie promieniowania jonizującego. Badanie opublikowane w czasopiśmie „BDJ Open” wskazuje, że lekarze dentyści mogą mieć istotne braki w znajomości zasad ochrony radiologicznej. Dotyczą one m.in. zasady ALARA, diagnostyki dzieci i właściwego postępowania podczas wykonywania badań RTG. Badania radiologiczne – w tym zdjęcia […]
USA: Dentysta skazany za śmiertelny wypadek pod wpływem alkoholu USA: Dentysta skazany za śmiertelny wypadek pod wpływem alkoholu

USA: Dentysta skazany za śmiertelny wypadek pod wpływem alkoholu

Dwa lata i trzy miesiące pozbawienia wolności oraz trzy lata nadzoru kuratorskiego – taką karę otrzymał 72-letni dentysta z Karoliny Północnej, który prowadząc samochód pod wpływem alkoholu, śmiertelnie potrącił 76-letnią kobietę. Do wypadku doszło w grudniu 2025 r., gdy poszkodowana spacerowała z psem w pobliżu swojego domu. Dr Michael Kenneth Bielinski z Cary w stanie Karolina Północna został skazany 30 października 2026 r. za spowodowanie śmierci w wypadku drogowym oraz prowadzenie pojazdu pod wpływem […]
Stomatologiczny przegląd tygodnia – część 313 Stomatologiczny przegląd tygodnia – część 313

Stomatologiczny przegląd tygodnia – część 313

Czy minocyklina zwiększa skuteczność niechirurgicznego leczenia periimplantitis, czy lekarze i lekarze dentyści przejmą rynek medycyny estetycznej – MZ odpowiada na pytania o kompetencje, saszetki nikotynowe a zmiana liszajopodobna na dziąśle – opis przypadku, niedobór witaminy B12 a zdrowie zębów – naukowcy odkryli istotną zależność, nowe certyfikaty umiejętności zawodowych dla lekarzy dentystów – MZ proponuje zmiany, „Niebieskie Usta 2026” – bezpłatne badania w kierunku nowotworów […]
Napoje energetyczne a ryzyko zawału serca i zatrzymania krążenia. Nowe wyniki badań Napoje energetyczne a ryzyko zawału serca i zatrzymania krążenia. Nowe wyniki badań

Napoje energetyczne a ryzyko zawału serca i zatrzymania krążenia. Nowe wyniki badań

Napoje energetyczne i suplementy zawierające kofeinę oraz inne substancje pobudzające mogą mieć związek z poważnymi zdarzeniami sercowo-naczyniowymi, w tym zatrzymaniem krążenia i zawałem serca. Szczególną uwagę zwracają wyniki dotyczące młodych dorosłych w wieku 18-34 lata. W analizie zgłoszeń działań niepożądanych zgłaszanych do amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) produkty te wiązano z problemami kardiologicznymi znacznie częściej niż preparaty niezawierające substancji stymulujących. Sprzedaż napojów energetycznych zawierających kofeinę […]

Treści przeznaczone wyłącznie dla profesjonalistów medycznych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dostęp do części treści portalu Dentonet.pl jest przeznaczony wyłącznie dla profesjonalistów medycznych: lekarzy dentystów, higienistek stomatologicznych, asystentek stomatologicznych, techników dentystycznych oraz innych osób wykonujących zawód medyczny.

Ważne zastrzeżenie

Jeżeli nie jesteś profesjonalistą medycznym, możesz korzystać wyłącznie ze strefy ogólnej, przeznaczonej dla pacjentów i osób niezwiązanych zawodowo z medycyną.