Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Elżbieta Rakuszanka: stomatologiczne skutki gruźlicy kości

Publikacja:
Elżbieta Rakuszanka: stomatologiczne skutki gruźlicy kości

Elżbieta Rakuszanka: stomatologiczne skutki gruźlicy kości

O uśmiechu Elisabeth von Habsburg, znanej w Polsce jako Elżbieta Rakuszanka (1436–1505), nie można było powiedzieć, że jest piękny. Co oczywiste, w XV-wiecznej Europie nawet dla osób o jej pozycji społecznej niedostępne było leczenie ortodontyczne i ortognatyczne, które mogłoby w istotny sposób poprawić jakość i komfort życia nieco zapomnianej dziś monarchini.

Elżbieta przyszła na świat w Wiedniu w 1436 roku jako córka władcy Austrii, Czech, Węgier i Niemiec Alberta II Habsburga oraz czeskiej księżniczki Elżbiety z dynastii Luksemburgów. Albert żył na tyle krótko, że nie doczekał planowanej koronacji na Cesarza Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Wkrótce zmarła także jego małżonka, w związku z czym Elżbieta oraz jej młodszy brat zostali odesłani pod opiekę jednego z krewnych – księcia Austrii Fryderyka III.

Gruźlica kości powodem problemów zdrowotnych

Wbrew temu, czego można by się spodziewać, królewskim dzieciom nie zapewniono pod kuratelą wuja należytej opieki. Nie było tam troski, empatii, bywało, że nie zaspokajano nawet podstawowych potrzeb – na dworze Fryderyka III dzieci Alberta nierzadko głodowały.

Jak oceniają specjaliści, spartańskie warunki życia mogły przyczynić się do tego, że u księżniczki Elżbiety rozwinęła się gruźlica kości. Jej efektem była deformacja kręgosłupa – miał on kształt litery „S”, z wychyleniem w lewą stronę w odcinku piersiowo-szyjnym, co sprawiało, że głowa Elżbiety była przechylona w stronę prawego ramienia. Drugie skrzywienie wyrównawcze w odcinku lędźwiowym było skierowane wypukłością również w stronę lewą.

Zdeformowana głowa królowej

Deformacje występujące w kośćcu monarchini potwierdziły badania przeprowadzone w 1973 roku, gdy szczątki królowej złożone w Kaplicy Świętego Krzyża w katedrze wawelskiej zostały poddane ocenie specjalistów. Jak wykazano, zmiany dotyczyły nie tylko kręgosłupa, ale i twarzoczaszki Elżbiety Rakuszanki. Profesorowie Zdzisław Marek i Kazimierz Jaegermann z Zakładu Antropologii UJ informowali wówczas, że głowa monarchini była asymetryczna, wydłużona, twarz niezwykle wąska, oczodoły bardzo wysokie, niespotykane w XV-wiecznej populacji.

Problemem była także nieprawidłowa okluzja: jak podali badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego, u królowej występowały poważne zaburzenia zgryzu i ustawienia zębów, przede wszystkim siekaczy szczęki, których nie zakrywała warga górna.

Od rozczarowania do szczęśliwego małżeństwa

Fizyczność Elżbiety nie była komentowana – podnoszono zalety jej ducha i intelektu, ale nie zachowały się współczesne opisy wyglądu królowej. Niemniej sporządzona w XVI wieku relacja z pierwszego spotkania 18-letniej królewny z jej przyszłym mężem – Kazimierzem Jagiellończykiem – dowodzi, że nie przebiegło ono zbyt pomyślnie. Po powitaniu Habsburżanki na przedpolach Krakowa narzeczony zaszył się w swoich komnatach i próbował odwołać małżeństwo. Niemniej po namowach swoich doradców zmienił zdanie – 10 lutego 1454 roku w katedrze wawelskiej odbył się ślub oraz koronacja Elżbiety na królową Polski i wielką księżnę Litwy.

Para przeżyła wspólnie 38 lat (do śmierci króla w 1492 roku), a ich małżeństwo oceniano jako udane i harmonijne. Kazimierz w wielu sprawach wagi państwowej zasięgał rady żony i źle znosił jej nieobecność. Owocem ich związku było trzynaścioro dzieci, z których tylko jedno nie dożyło dorosłego wieku (co było wówczas rzadkością). Przydomek „matki królów” Elżbieta zawdzięcza faktowi, że jej czterej synowie zasiedli na tronie. Najstarszy Władysław był królem Czech, a następnie także Węgier, a młodsi – Jan Olbracht, Aleksander oraz Zygmunt, zwany później Starym – królami Polski i wielkimi książętami Litwy.

Sprzęt stomatologiczny i medyczny to niezbędny ekwipunek dzisiejszego stomatologa. Odszukaliśmy zdjęcia, które przedstawiają instrumenty sprzed wieków. Warto zobaczyć, co się zmieniło i jak kiedyś pojmowano ergonomię.

T.H.

źródła: https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/elzbieta-rakuszanka-matka-krolow-czy-najbrzydsza-krolowa-polski/frjlz7w

https://wielkahistoria.pl/wyglad-elzbiety-rakuszanki-czy-zona-kazimierza-jagiellonczyka-naprawde-byla-najbrzydsza-polska-krolowa/


POWIĄZANE ARTYKUŁY

stomatologia
Czym jest efekt nocebo w stomatologii i jakie ma skutki? Lekarz

Zjawisko, jakim jest nocebo jest realne i może powodować pogorszenie stanu zdrowia jamy ustnej oraz wywołać inne niepożądane skutki. Tak wynika z artykułu, który został opublikowany w dniu 18 stycznia na stronie internetowej czasopisma naukowego „Jou...

Festiwal Kosci 1
Festiwal Kości - poznaj wykładowców Wrocławskich Dni Implantologii! Lekarz

W dniach 3-4 czerwca - pod hasłem "Festiwal Kości" - odbędzie się tegoroczna edycja Wrocławskich Dni Implantologii (WDI). Jak sugeruje hasło przewodnie, w zaplanowanych wykładach wybitnych specjalistów z Polski i Europy dominować będzie temat tkanek ...

próchnica wśród dzieci w Niemczech - Dentonet.pl
Skutki pandemii dla zdrowia stomatologicznego dzieci Lekarz

- Sytuacja nie jest prosta. Gabinety muszą ograniczyć liczbę przyjmowanych pacjentów, a przecież doskonale wiemy, jaki olbrzymi problem mamy w naszym kraju jeśli chodzi o zdrowie jamy ustnej dzieci. Jakie będą skutki zdrowotne tej pandemii? Nie ma pr...

ROZWIŃ WIĘCEJ
COVID-19 - Dentonet.pl
Ponad 100 objawów po COVID-19. "Skutki nadal zaskakują" Lekarz

Skutki przejścia COVID-19 nadal zaskakują i często wymagają interdyscyplinarnej opieki – powiedział PAP prof. Jan Szczegielniak, krajowy konsultant w dziedzinie fizjoterapii, który od września 2020 r. prowadzi w szpitalu MSWiA w Głuchołazach program ...

Festiwal Kosci1
Trwa Festiwal Kości (Wrocławskie Dni Implantologii) Lekarz

W piątek (3 czerwca) w hotelu DoubleTree by Hilton rozpoczęły się Wrocławskie Dni Implantologii, które w tym roku odbywają się pod hasłem "Festiwal Kości". Kolejna dawka merytorycznej wiedzy już w sobotę! W dniach 3-4 czerwca w stolicy Dolnego Śląsk...

koronawirus - Dentonet.pl
Eksperci: zakażenie koronawirusem ma skutki we wszystkich układach Lekarz

COVID-19 to poważna choroba, która powoduje skutki we wszystkich układach narządów – ostrzegają autorzy tzw. białej księgi na temat objawów i odległych powikłań tej infekcji. Polscy klinicyści pod przewodnictwem prof. Andrzeja M. Fala, kierownika Kl...

dentysta - Dentonet.pl
Polacy w pandemii unikali dentysty - skutki już widać Lekarz

W 2019 r. były przesłanki, by sądzić, że zły stan zdrowia jamy ustnej mieszkańców Polski się poprawia. Pandemia mogła odwrócić ten trend. Jeden z sondaży wykazuje, że w 2020 r. prawie połowa mieszkańców Polski w wieku od 18 do 60 lat mogła nie wybrać...

Michal Szczutkowski
Różne techniki regeneracji kości w implantologii Lekarz

- Dobrze wykonana regeneracja kości, dająca efekt przewidywalny, długoterminowy, tak, aby po 20-30 latach mieć tę kość w tym samym miejscu, jest podstawą implantologii. Ta dobrze zbudowana w tym temacie wiedza procentuje - mówi implantolog, dr ...

królowa Elżbieta - Dentonet.pl
Królowa Elżbieta nosiła w dzieciństwie aparat ortodontyczny Lekarz

Podczas wizyty w szpitalu stomatologicznym przy University of London, królowa Elżbieta II przyznała, że przed laty nosiła aparat ortodontyczny. – To była dobra decyzja – powiedziała. Rodzina królewska jest patronem wielu placówek ochrony zdrowia w W...

Festiwal Kosci
Festiwal Kości (WDI) we Wrocławiu już za kilka tygodni! Lekarz

W dniach 3 i 4 czerwca (piątek i sobota) w stolicy Dolnego Śląska odbędzie się tegoroczna edycja Wrocławskich Dni Implantologii (WDI). To kolejne z ważnych i wyczekiwanych przez środowisko stomatologiczne wydarzeń, które powraca po perturbacjach zwią...

FK juz za tydzien artykul
Wrocławskie Dni Implantologii: Festiwal Kości już za tydzień! Lekarz

To już ostatnie dni, by kupić bilet na Festiwal Kości - pod takim hasłem odbywają się tegoroczne Wrocławskie Dni Implantologii (3-4 czerwca). Jak sama nazwa wskazuje, głównym tematem tegorocznej edycji tego wydarzenia będą szeroko rozumiane kwestie t...