Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Elżbieta Rakuszanka: stomatologiczne skutki gruźlicy kości

Publikacja:
Elżbieta Rakuszanka: stomatologiczne skutki gruźlicy kości

Elżbieta Rakuszanka: stomatologiczne skutki gruźlicy kości

O uśmiechu Elisabeth von Habsburg, znanej w Polsce jako Elżbieta Rakuszanka (1436–1505), nie można było powiedzieć, że jest piękny. Co oczywiste, w XV-wiecznej Europie nawet dla osób o jej pozycji społecznej niedostępne było leczenie ortodontyczne i ortognatyczne, które mogłoby w istotny sposób poprawić jakość i komfort życia nieco zapomnianej dziś monarchini.

Elżbieta przyszła na świat w Wiedniu w 1436 roku jako córka władcy Austrii, Czech, Węgier i Niemiec Alberta II Habsburga oraz czeskiej księżniczki Elżbiety z dynastii Luksemburgów. Albert żył na tyle krótko, że nie doczekał planowanej koronacji na Cesarza Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Wkrótce zmarła także jego małżonka, w związku z czym Elżbieta oraz jej młodszy brat zostali odesłani pod opiekę jednego z krewnych – księcia Austrii Fryderyka III.

Gruźlica kości powodem problemów zdrowotnych

Wbrew temu, czego można by się spodziewać, królewskim dzieciom nie zapewniono pod kuratelą wuja należytej opieki. Nie było tam troski, empatii, bywało, że nie zaspokajano nawet podstawowych potrzeb – na dworze Fryderyka III dzieci Alberta nierzadko głodowały.

Jak oceniają specjaliści, spartańskie warunki życia mogły przyczynić się do tego, że u księżniczki Elżbiety rozwinęła się gruźlica kości. Jej efektem była deformacja kręgosłupa – miał on kształt litery „S”, z wychyleniem w lewą stronę w odcinku piersiowo-szyjnym, co sprawiało, że głowa Elżbiety była przechylona w stronę prawego ramienia. Drugie skrzywienie wyrównawcze w odcinku lędźwiowym było skierowane wypukłością również w stronę lewą.

Zdeformowana głowa królowej

Deformacje występujące w kośćcu monarchini potwierdziły badania przeprowadzone w 1973 roku, gdy szczątki królowej złożone w Kaplicy Świętego Krzyża w katedrze wawelskiej zostały poddane ocenie specjalistów. Jak wykazano, zmiany dotyczyły nie tylko kręgosłupa, ale i twarzoczaszki Elżbiety Rakuszanki. Profesorowie Zdzisław Marek i Kazimierz Jaegermann z Zakładu Antropologii UJ informowali wówczas, że głowa monarchini była asymetryczna, wydłużona, twarz niezwykle wąska, oczodoły bardzo wysokie, niespotykane w XV-wiecznej populacji.

Problemem była także nieprawidłowa okluzja: jak podali badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego, u królowej występowały poważne zaburzenia zgryzu i ustawienia zębów, przede wszystkim siekaczy szczęki, których nie zakrywała warga górna.

Od rozczarowania do szczęśliwego małżeństwa

Fizyczność Elżbiety nie była komentowana – podnoszono zalety jej ducha i intelektu, ale nie zachowały się współczesne opisy wyglądu królowej. Niemniej sporządzona w XVI wieku relacja z pierwszego spotkania 18-letniej królewny z jej przyszłym mężem – Kazimierzem Jagiellończykiem – dowodzi, że nie przebiegło ono zbyt pomyślnie. Po powitaniu Habsburżanki na przedpolach Krakowa narzeczony zaszył się w swoich komnatach i próbował odwołać małżeństwo. Niemniej po namowach swoich doradców zmienił zdanie – 10 lutego 1454 roku w katedrze wawelskiej odbył się ślub oraz koronacja Elżbiety na królową Polski i wielką księżnę Litwy.

Para przeżyła wspólnie 38 lat (do śmierci króla w 1492 roku), a ich małżeństwo oceniano jako udane i harmonijne. Kazimierz w wielu sprawach wagi państwowej zasięgał rady żony i źle znosił jej nieobecność. Owocem ich związku było trzynaścioro dzieci, z których tylko jedno nie dożyło dorosłego wieku (co było wówczas rzadkością). Przydomek „matki królów” Elżbieta zawdzięcza faktowi, że jej czterej synowie zasiedli na tronie. Najstarszy Władysław był królem Czech, a następnie także Węgier, a młodsi – Jan Olbracht, Aleksander oraz Zygmunt, zwany później Starym – królami Polski i wielkimi książętami Litwy.

Sprzęt stomatologiczny i medyczny to niezbędny ekwipunek dzisiejszego stomatologa. Odszukaliśmy zdjęcia, które przedstawiają instrumenty sprzed wieków. Warto zobaczyć, co się zmieniło i jak kiedyś pojmowano ergonomię.

T.H.

źródła: https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/elzbieta-rakuszanka-matka-krolow-czy-najbrzydsza-krolowa-polski/frjlz7w

https://wielkahistoria.pl/wyglad-elzbiety-rakuszanki-czy-zona-kazimierza-jagiellonczyka-naprawde-byla-najbrzydsza-polska-krolowa/


POWIĄZANE ARTYKUŁY

światłoterapia
Światłoterapia na skutki uboczne chemioterapii w jamie ustnej? Lekarz

Amerykańscy naukowcy z University of Buffalo otrzymali 1,5 mln dolarów dotacji na badania światłoterapii jako potencjalnej metody minimalizującej skutki uboczne chemioterapii i radioterapii w jamie ustnej.Według danych amerykańskiego Centers for Dise...

koronawirus - Dentonet.pl
Eksperci: zakażenie koronawirusem ma skutki we wszystkich układach Lekarz

COVID-19 to poważna choroba, która powoduje skutki we wszystkich układach narządów – ostrzegają autorzy tzw. białej księgi na temat objawów i odległych powikłań tej infekcji. Polscy klinicyści pod przewodnictwem prof. Andrzeja M. Fala, kierownika Kl...

dentysta - Dentonet.pl
Polacy w pandemii unikali dentysty - skutki już widać Lekarz

W 2019 r. były przesłanki, by sądzić, że zły stan zdrowia jamy ustnej mieszkańców Polski się poprawia. Pandemia mogła odwrócić ten trend. Jeden z sondaży wykazuje, że w 2020 r. prawie połowa mieszkańców Polski w wieku od 18 do 60 lat mogła nie wybrać...

ROZWIŃ WIĘCEJ
usuwanie ósemek
Leczenie chorób kości: czy wskazana jest ekstrakcja ósemek? Lekarz

Usunięcie zawiązków zębów mądrości u dziecka przed rozpoczęciem terapii antyresorpcyjnej w leczeniu chorób kości czy stanów związanych z nowotworem może zapobiec MRONJ – polekowej martwicy kości szczęk. To wniosek autorów pracy, która ukazała się w k...

próchnica wśród dzieci w Niemczech - Dentonet.pl
Skutki pandemii dla zdrowia stomatologicznego dzieci Lekarz

- Sytuacja nie jest prosta. Gabinety muszą ograniczyć liczbę przyjmowanych pacjentów, a przecież doskonale wiemy, jaki olbrzymi problem mamy w naszym kraju jeśli chodzi o zdrowie jamy ustnej dzieci. Jakie będą skutki zdrowotne tej pandemii? Nie ma pr...

Tytułowe
Sterowana regeneracja kości z użyciem allogenicznej płytki kortykalnej Lekarz

Opis przypadku - dr Carole Leconte (Paryż)Regeneracja kości jest efektem złożonej techniki, ale też magii procesów tkankowych. Postęp, jaki dokonał się w ostatnich kilku latach, spowodował poddanie w wątpliwość wielu obowiązujących dotychczas dogmató...

Michal Szczutkowski
Różne techniki regeneracji kości w implantologii Lekarz

- Dobrze wykonana regeneracja kości, dająca efekt przewidywalny, długoterminowy, tak, aby po 20-30 latach mieć tę kość w tym samym miejscu, jest podstawą implantologii. Ta dobrze zbudowana w tym temacie wiedza procentuje - mówi implantolog, dr ...

Ekstrakcja zęba - Dentonet.pl
Utrata kości po ekstrakcji? Można i trzeba to ograniczać! Lekarz

- Według piśmiennictwa, po usunięcia zęba dochodzi do utraty 50% kości. Możemy temu znacząco zapobiec, stosując odpowiednie techniki - podkreśla w rozmowie z Dentonetem dr n. med. Krzysztof Gronkiewicz, implantolog. Mówi też o skutkach zbyt długiego ...

odbudowa kosci
Politechnika Warszawska: innowacyjna metoda odbudowy kości Lekarz

Mała, lekka gąbeczka stworzona na Politechnice Warszawskiej wygląda niepozornie, ale odgrywa wielką rolę: jest "rusztowaniem" pomagającym w odbudowie kości. Łatwiej też będzie ją wykorzystać na sali operacyjnej niż inne substytuty kości - zapewniają ...

królowa Elżbieta - Dentonet.pl
Królowa Elżbieta nosiła w dzieciństwie aparat ortodontyczny Lekarz

Podczas wizyty w szpitalu stomatologicznym przy University of London, królowa Elżbieta II przyznała, że przed laty nosiła aparat ortodontyczny. – To była dobra decyzja – powiedziała. Rodzina królewska jest patronem wielu placówek ochrony zdrowia w W...

augumentacja kości - Dentonet.pl
Zęby po ekstrakcji mogą pomóc w regeneracji kości [video] Lekarz

W chirurgii stomatologicznej augmentacja tkanek (twardych i miękkich) nie jest niczym nowym, ale w powszechnym rozumieniu mówimy o wykorzystaniu komórek wzrostu i fibryny bogatopłytkowej zawartej w osoczu, pobieranym od pacjenta bezpośrednio przed za...