Czym jest ksylitol i jak wpływa na zęby? Poradnik dla pacjentów

Ksylitol to substancja, która w ostatnich latach robi furorę wśród miłośników zdrowego stylu życia. Coraz częściej stosowany zamiast białego cukru, jest polecany przede wszystkim diabetykom oraz osobom dbającym o linię. Jednak co ciekawe, ksylitol ma również udowodnione dobroczynne działanie na zęby – pobudza produkcję śliny i zmniejsza osadzanie płytki nazębnej.

Ksylitol – zwany również cukrem brzozowym – to naturalny słodzik, pozyskiwany m.in. z kory fińskiej brzozy. Występuje również w kolbach kukurydzy, grzybach i niektórych owocach, takich jak gruszki, śliwki, truskawki oraz maliny. Niewielkie ilości ksylitolu produkuje także ludzki organizm. Choć wygląda on i smakuje jak zwykły, biały cukier, to jednak posiada aż 40% mniej kalorii oraz o wiele niższy indeks glikemiczny. Z tego powodu jest polecany osobom odchudzającym się oraz diabetykom.

Jak ksylitol wpływa na zęby?

W ostatnich latach coraz bardziej docenia się ksylitol jako substancję dobroczynną dla zdrowia zębów. W przeciwieństwie do pozostałych cukrów, ksylitol w kontakcie z bakteriami żyjącymi w jamie ustnej nie fermentuje, przez co nie tworzą się kwasy, będące skutkiem ubocznym metabolizmu drobnoustrojów, a które to osłabiają szkliwo i powodują powstawanie próchnicy. Co więcej, badania udowodniły, że cukier brzozowy przywraca prawidłowe pH śliny, stymuluje jej produkcję oraz hamuje rozmnażanie się bakterii. Dlatego też ksylitol znajduje się w większości gum do żucia, zapewniając im słodki smak.

Jak już wcześniej wspomniano, ksylitol pobudza ślinianki do pracy. Odpowiednia ilość śliny jest natomiast niezbędna dla zachowania zdrowia zębów. Stanowi ona naturalną ochronę dla zębów oraz nawilżacz dla błon śluzowych, wypłukuje z jamy ustnej pozostałości pokarmów, przywraca jej prawidłowe pH oraz działa bakteriobójczo. Warto pamiętać, że permanentny niedobór śliny – zwany kserostomią – może być objawem poważnych chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca, schorzeń nerek, tarczycy, a także towarzyszyć silnemu stresowi. Długotrwała suchość w ustach znacznie zwiększa natomiast ryzyko próchnicy oraz powoduje owrzodzenia błon śluzowych.

Ksylitol posiada jeszcze jedną ważną właściwość – ułatwia przyswajanie wapnia, który jest niezbędny zarówno dla zdrowia zębów, jak i kości. Z tego powodu jest szczególnie polecany osobom chorującym na osteoporozę oraz dzieciom.

Czy ksylitol może szkodzić?

Czy cukier brzozowy ma jakiś negatywny wpływ na ludzko organizm? Zarówno Światowa Organizacja Zdrowia, jak i amerykański Urząd ds. Żywności i Leków twierdzą, że nie ma on żadnych właściwości toksycznych. Jednak tak jak każdej substancji, również i ksylitolu lepiej nie spożywać bez ograniczeń. Zbyt duże jego ilości w diecie mogą bowiem powodować lekkie biegunki oraz zbieranie gazów w jelitach. W każdym produkcie, w którym zawartość ksylitolu przekracza 10%, producent musi o tym poinformować na opakowaniu.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie i używaniu pasty do zębów dla dzieci? Wyjaśnia doktor Dorota Grodecka.

AF
Fot. bykst, pixabay.com