Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, jego skrzywienie lub dyskopatia to schorzenia często występujące u asystentek i higienistek stomatologicznych. Z tego powodu niezwykle istotne jest zapobieganie dolegliwościom poprzez zachowanie zasad profilaktyki. Zdrowy kręgosłup – jak go zachować?

Bóle kręgosłupa, będące pierwszym objawem zmian zwyrodnieniowych lub dyskopatii, są w większości przypadków spowodowane przeciążeniami, powodującymi mikrourazy w obrębie kręgosłupa. Przeciążenia z kolei są najczęściej efektem długich godzin spędzonych nad fotelem stomatologicznym.

Aby zachować zdrowy kręgosłup przez długie lata albo zminimalizować obecne już dolegliwości warto przestrzegać kilku zasad:

• wskazane jest unikanie schylania i podnoszenia ciężkich przedmiotów w pozycji tzw. prostych nóg – za każdym razem należy ugiąć kolana, ustabilizować tułów i w trakcie podnoszenia wykorzystać głównie siłę mięśni nóg,
• zarówno w życiu codziennym, jak i miejscu pracy lepiej jest zrezygnować z obuwia na wysokim obcasie – badania dowiodły, że obcasy powyżej 5 cm zaburzają właściwą postawę ciała,
• w pracy co 2-3 godziny warto zrobić sobie kilka minut przerwy na rozluźnienie mięśni – mogą to być proste ruchy w postaci krążenia głową, rozruszania barków i ramion, wyprostowania kręgosłupa,
• jeśli asystentka wykonuje również pracę przy komputerze (np. w recepcji), konieczny jest dobór odpowiedniej wysokości biurka, wygodnego krzesła, a także prawidłowe ustawienie monitora i klawiatury,
• po pracy należy zadbać o odpowiednią porcję aktywności fizycznej (może to być np. spacer, jazda na rowerze, pływanie), a także prawidłową pozycję podczas wykonywania codziennych zajęć, np. oglądania telewizji,
• konieczny jest odpowiedni dobór materaca do spania – zarówno zbyt miękki, jak i zbyt twardy mogą powodować nienaturalne ułożenie ciała podczas nocnego wypoczynku.

Egronomia w pracy = zdrowy kręgosłup

W zapobieganiu chorobom kręgosłupa u asysty stomatologicznej istotne jest również stosowanie zasad ergonomii bezpośrednio w gabinecie. Kluczową rolę odgrywa tu m.in. właściwe ustawienie unitu, a także dostosowanie wysokości blatów do wzrostu zespołu stomatologicznego. Asystentka czy higienistka o pewne aspekty może jednak dbać sama. Chodzi np. o umieszczenie najczęściej wykorzystywanych instrumentów dentystycznych w zasięgu rąk – tak, aby ich chwycenie nie wymuszało zmiany pozycji ciała. Ważne jest odpowiednie oznakowanie narzędzi i tac, na których się znajdują, opanowanie wszystkich chwytów i technik ich podawania. Wskazane jest, aby asystentka podawała instrumenty swoją lewą ręką do prawej ręki lekarza dentysty (w przypadku stomatologów praworęcznych), dzięki czemu nie musi on odrywać wzroku od pola zabiegowego. Wówczas prawa ręka asystentki jest jednocześnie gotowa do podawania materiałów, obsługi ssaka itp. Wszystko to sprawia, że kręgosłup zarówno asystentki, jak i lekarza nie jest narażony na wykonywanie niepotrzebnych skrętów.

Inną chorobą zawodową asystentek i higienistek stomatologicznych jest zespół cieśni nadgarstka. O jego przyczynach, objawach oraz profilaktyce informowaliśmy w artykule „Zespół cieśni nadgarstka – choroba zawodowa asysty stomatologicznej”.

Czym może skutkować kilkudziesięcioletnia praca w wymuszonej pozycji przy fotelu dentystycznym? O problemie opowiada dr n. med. Wojciech Szymański, neurochirurg i specjalista w zakresie chirurgii kręgosłupa.

AF