Zasady żywienia dzieci z wątkami stomatologicznymi

Komitet Nauk o Żywieniu Człowieka Polskiej Akademii Nauk opublikował stanowisko w sprawie żywienia dzieci w wieku od 1 do 3 roku życia. Znalazły się w nim wątki dotyczące wpływu żywienia na rozwój uzębienia u dziecka i higieny jamy ustnej.

Opublikowane przez Komitet stanowisko powstało w oparciu o najnowsze wyniki badań populacyjnych na temat oceny stanu odżywiania i sposobu żywienia populacji wieku rozwojowego, w tym badań prowadzonych w Polsce w ramach Narodowego Programu Zdrowia w latach 2016-2020, stanowiska międzynarodowych grup ekspertów, a także aktualne normy żywienia. Na podstawie wszechstronnego przeglądu piśmiennictwa Komitet opracował zalecenia, które przedstawiono w 14 punktach.

1. Prawidłowe żywienie w czasie 1000 pierwszych dni życia dziecka warunkuje ich optymalny rozwój psychosomatyczny i obniża ryzyko wystąpienia chorób dietozależnych.

2. Karmienie piersią wraz z rozszerzaniem diety dziecka zabezpiecza wszystkie potrzeby żywieniowe, z wyjątkiem witaminy D.

3. W drugim roku życia należy zadbać o urozmaiconą konsystencję produktów. Żucie i gryzienie pokarmów kształtuje właściwą motorykę jamy ustnej dziecka.

4. Należy kształtować właściwe zachowania żywieniowe dziecka poprzez równomierne rozplanowanie posiłków w ciągu dnia.

5. Przygotowując dziecku posiłki trzeba sięgać po żywność świeżą, lokalną, mało przetworzoną, bogatą w pełnowartościowe białko, wielonienasycone kwasy tłuszczowe n-3 i n-6, węglowodany złożone, błonnik pokarmowy, witaminy, składniki mineralne oraz związki bioaktywne. Podstawą prawidłowego żywienia dzieci jest wykorzystanie żywności ze wszystkich grup – produkty zbożowe, mleczne, mięso, ryby, jaja, warzywa, owoce, tłuszcze.

6. Należy unikać zbyt częstego spożycia przez dziecko takich produktów, jak sól, cukier, przetwory mięsne niskiej jakości, słodzone napoje gazowane, herbatki ziołowe, grzyby, napoje roślinne. Napoje roślinne z nasion soi, orzechów, ryżu, zbóż nie pokrywają podstawowego zapotrzebowania dziecka na składniki odżywcze.

7. Pragnienie dziecka należy zaspakajać podając mu wodę (np. źródlaną lub mineralną, nisko- lub średnio-zmineralizowaną). Nie należy używać wody mineralnej do gotowania.

8. Niedobory składników odżywczych należy korygować urozmaicając dietę lub podając żywność wzbogacaną w brakujące dziecku składniki odżywcze.

9. U dziecka ważna jest suplementacja witaminy D. Suplementacja preparatami innych witamin lub preparatami witaminowo-mineralnymi nie jest wskazana dla całej populacji.

10. Ważna jest odpowiednia podaż energii i białka z pożywienia. Należy unikać nadmiernego spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych oraz cukrów prostych i dwucukrów, które zwiększają ryzyko chorób dietozależnych.

11. Kluczowe jest monitorowanie rozwoju fizycznego dziecka (pomiar masy i wysokości ciała). W porozumieniu z pediatrą bądź dietetykiem należy korygować nieprawidłowości w rozwoju.

12. Dziecko odwzorowuje nawyki żywieniowe rodziców. W codziennym odżywianiu trzeba dawać dziecku dobry przykład.

13. Warto promować codzienną aktywność fizyczną na świeżym powietrzu.

14. Ważna jest higiena snu. Odpowiednia jakość i liczba godzin snu we wczesnym dzieciństwie może poprawić odporność i zmniejszyć ryzyko otyłości w przyszłości.

Autorzy opracowania tłumaczą, jak funkcjonuje i zmienia się we wczesnym okresie układ pokarmowy dziecka, jak stopniowo rozszerzać i komponować dietę, wykształcając przy tym prawidłowe nawyki żywieniowe oraz jakie ryzyko niosą z sobą ewentualne niedobory składników odżywczych.

W stanowisku znalazło się także przypomnienie dotyczące prawidłowej higieny jamy ustnej. – U dzieci po ukończeniu 1. roku życia dokarmianych w nocy mlekiem matki należy zwrócić szczególną uwagę na właściwą higienę ich jamy ustnej. Wyniki niektórych badań wskazują, że dzieci te miały zwiększone ryzyko próchnicy w porównaniu z dziećmi, u których dokarmianie mlekiem matki zakończyło się wcześniej. Jednak przyczyny zaobserwowanej zależności wymagają dalszych badań, uwzględniających inne czynniki mogące wpływać na ryzyko próchnicy u dzieci. Należy jednak podkreślić, że z wielu powodów (zapobieganie próchnicy, regulowanie rytmu okołodobowego łaknienia, pobierania pokarmów), karmienie/żywienie nie powinno odbywać się w nocy – czytamy.

Ponadto, w stanowisku znaleźć można tabelaryczne zestawienia norm żywienia dla dzieci w wieku od 1 roku do 3 lat sporządzone przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny oraz modelowe racje pokarmowe wyrażone w produktach.

- Istota postępowania w uszkodzeniach urazowych zębów u dzieci pozostaje cały czas taka sama. Najważniejsze jest to, żeby nie nadinterpretować, ale dobrze zdiagnozować, bo to kluczowa sprawa i żeby nie wprowadzać zbędnego leczenia - mówi o urazach zębów u dzieci prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk, konsultant krajowy w dziedzinie stomatologii dziecięcej.

Źródło: https://informacje.pan.pl/