Gabinet stomatologiczny jest miejscem, w którym na skutek stresu czy chorób współistniejących u pacjenta może dojść do nagłego zatrzymania krążenia – zwłaszcza, jeśli występują u niego niektóre choroby przewlekłe, o których nie poinformował personelu. W takich przypadkach konieczne bywa przeprowadzenie resuscytacji. Podpowiadamy, jakie są podstawowe zasady resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Mianem resuscytacji krążeniowo-oddechowej określa się zespół czynności, wykonywanych u osoby, u której doszło do nagłego zatrzymania krążenia, czyli zatrzymania akcji serca, utraty świadomości oraz bezdechu. Celem resuscytacji jest utrzymanie przepływu krwi przez mózg i serce, a także przywrócenie pracy układu krążenia. Według specjalistów, prawidłowo wykonana resuscytacja krążeniowo-oddechowa przez świadków zdarzenia zwiększa szanse poszkodowanego na przeżycie aż trzykrotnie.

W gabinecie stomatologicznym do zatrzymania krążenia może dojść np. u pacjentów z chorobami serca i układu krążenia, u osób w podeszłym wieku, ale także u któregoś z członków zespołu. Asystentka stomatologiczna powinna więc znać zasady przeprowadzania resuscytacji krążeniowo-oddechowej, przynajmniej na poziomie BLS (Basic Life Support – podstawowe zabiegi resuscytacyjne), umożliwiającym utrzymanie życia poszkodowanego aż do momentu przyjazdu karetki.

Zasady resuscytacji u pacjenta przytomnego

1. Sprawdź ogólny stan poszkodowanego (czy nie ma żadnych ran lub otarć, powstałych np. na skutek zsunięcia się z fotela lub upadku na ziemię).
2. Delikatnie potrząśnij poszkodowanego za ramiona i spróbuj nawiązać z nim kontakt, np. poprzez pytanie „Czy wszystko jest w porządku?”.
3. Przytomnego poszkodowanego najlepiej jest zostawić w pozycji, w której się znajduje, o ile nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo.
4. Z poszkodowanym należy zostać aż do momentu przyjazdu karetki, regularnie oceniając przy tym jego stan.

Zasady resuscytacji u pacjenta nieprzytomnego

1. Jeśli poszkodowany mimo prób nawiązania kontaktu nie reaguje, należy bezzwłocznie poprosić pozostałych członków zespołu o wezwanie karetki.
2. Ułóż poszkodowanego na plecach i udrożnij jego drogi oddechowe poprzez lekkie odchylenie głowy do tyłu oraz uniesienie żuchwy.
3. Sprawdź, czy poszkodowany oddycha (spójrz, czy unosi się jego klatka piersiowa lub przyłóż policzek do jego ust, starając się wyczuć ruch powietrza).
4. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, czy oddech poszkodowanego jest prawidłowy (np. występuje z właściwą częstotliwością lub mocą), działaj tak, jakby było nieprawidłowy.
5. Uklęknij obok poszkodowanego, ułóż nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej poszkodowanego, na nim połóż swój drugi nadgarstek.
6. Spleć palce obu dłoni (upewnij się, że nie będziesz wywierać nacisku na żebra lub nadbrzusze).
7. Pochyl się nad poszkodowanym, wyprostowane ramiona ustaw prostopadle do mostka i uciskaj na głębokość 4-5 cm. Po każdym uciśnięciu zwolnij nacisk na klatkę piersiową, nie odrywając dłoni od mostka.
8. Po wykonaniu 30 uciśnięć klatki piersiowej ponownie udrożnij drogi oddechowe, odginając głowę i unosząc żuchwę.
9. Zaciśnij skrzydełka nosa, używając palca wskazującego i kciuka, pozostaw usta delikatnie otwarte, jednocześnie utrzymując uniesienie żuchwy drugą ręką.
10. Weź normalny wdech i obejmij szczelnie usta poszkodowanego swoimi ustami, upewniając się, że nie ma przecieku powietrza. Wdmuchuj powoli powietrze do ust poszkodowanego przez około 1 sekundę (tak jak przy normalnym oddychaniu), obserwując jednocześnie czy klatka piersiowa się unosi i opada. Powtórz wdech.
11. Kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i oddechy w stosunku 30:2.
12. Jeżeli wykonany pierwszy wdech nie powoduje uniesienia się klatki piersiowej sprawdź jamę ustną poszkodowanego i usuń widoczne ciała obce lub upewnij się, czy odgięcie głowy i uniesienie żuchwy są poprawnie wykonane.
13. Jeśli na miejscu są dwie lub więcej osób mogących udzielić pierwszej pomocy, powinny one zmieniać się co około 2 minuty, aby zapobiec zmęczeniu. Należy przy tym minimalizować przerwy w resuscytacji podczas zmian.
14. Kontynuuj resuscytację do czasu, gdy przybędą wykwalifikowane służby i przejmą działania lub gdy poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać.

Zgodnie z zapisami ustawy o działalności leczniczej, w gabinecie stomatologicznym musi znajdować się sprzęt niezbędny do udzielania pierwszej pomocy. Co zawiera apteczka dedykowana do gabinetu stomatologicznego mogli przekonać się uczestnicy konferencji Asysdent, której partnerem była firma Cerkamed, posiadająca w swojej ofercie tego typu apteczki w trzech opcjach do wyboru.

AF
Fot. MichaelRaab, pixabay.com