Wypełnienia stosowane w stomatologii: materiały kompozytowe

Jedną z największych zalet materiałów kompozytowych stosowanych w stomatologii, są ich właściwości kosmetyczne. Umożliwiają one odtworzenie naturalnego koloru zębów, przy jednoczesnym zachowaniu trwałości. Dzięki temu materiały kompozytowe zyskały popularność i są dziś powszechnie stosowane w praktyce dentystycznej.

Budowa
Materiały złożone (kompozytowe) zawierają w sobie aktywne żywice polimeryzujące dimetyloakrylowe oraz nieaktywne cząsteczki wypełniaczy. Powstają w wyniku połączenia trzech składników, zwanych fazami. W ich skład wchodzą:
– faza organiczna (osnowa), składająca się z substancji polimerycznych (oligomery, monomery) oraz czynników regulacyjnych polimeryzacji, m.in. inicjatorów, akceleratorów, inhibitorów, barwników, pochłaniaczy UV, rozjaśniaczy;
– faza nieorganiczna – wypełniacz o strukturze: krystalicznej (kwarcowej), ceramicznej (opartej na szkle), opartej na minerałach syntetycznych;
– fazy wiążącej fazy organiczną i nieorganiczną.
Fazą, która ma wpływ na charakter i właściwości materiału kompozytowego, jest faza nieorganiczna. Wpływa ona na: twardość i elastyczność wypełnienia, neutralność chemiczną w jamie ustnej, stabilność (objętościową, termiczną, chemiczną) oraz właściwości kosmetyczne, np. kolor, gładkość, połysk. Faza nieorganiczna stanowi aż 80% kompozytu. Jej cząsteczki mogą mieć różny kształt.

Podział materiałów kompozytowych ze względu na sposób wiązania i utwardzania żywic łączących:
– chemoutwardzalne,
– światło utwardzalne,
– chemo- i światło utwardzalne,
– termoutwardzalne.

Zalety stosowania wypełnień kompozytowych:
– są one kompatybilne strukturalnie z tkankami zęba, szczególnie ze szkliwem,
– mają wysoką odporność na nacisk podczas żucia,
– charakteryzują się najlepszą adhezją (przyleganiem) do szkliwa,
– posiadają wysokie walory kosmetyczne,
– zachowują kontrast w obrazowaniu RTG.

Aby wypełnienie było trwałe i spełniało swoje funkcje, należy stosować się do pewnych warunków. Przede wszystkim rodzaj wypełnienia powinien być dopasowany do klasy ubytku. Bardzo ważną rolę pełni świeżość materiałów oraz ich właściwe przechowywanie. Utrudnieniem w stosowaniu materiałów kompozytowych mogą być warunki panujące w jamie ustnej (np. wilgoć), dlatego konieczne jest dbanie o zachowanie suchego środowiska podczas zakładania wypełnienia.

Choć wypełnienia kompozytowe stają się coraz popularniejsze i zaczynają wypierać tradycyjne wypełnienia amalgamatowe, to nie zawsze można stosować tę metodę. Najczęstsze przeciwwskazania do zastosowania wypełnień złożonych pojawiają się np. w przypadku bruksizmu czy próchnicy głębokiej. Nie bez znaczenia jest również koszt, który jest znacznie wyższy niż np. w przypadku wypełnień amalgamatowych.

Źródło: "Podręcznik dla asystentek i higienistek stomatologicznych"

KeL