Profilaktyka kwasowej erozji szkliwa w pracy asysty stomatologicznej

Kwasowa erozja szkliwa to powierzchowna utrata tkanek twardych zęba na skutek długotrwałego kontaktu z kwasami. W Polsce, w zależności od wieku i miejsca zamieszkania, z problemem tym boryka się od 6 do 33% osób. Dlatego bardzo istotna jest profilaktyka kwasowej erozji szkliwa, w której dużą rolę odgrywa instruktaż prawidłowej higieny jamy ustnej oraz właściwej diety.

Jak wynika z badania przeprowadzonego przez prof. Danutę Waszkiel, w Polsce występowanie kwasowej erozji szkliwa jest uzależnione m.in. od wieku pacjentów i ich miejsca zamieszkania. Wśród osób w grupie 35-44 lata stwierdzono ją u ponad 6% badanych, w wieku 18-20 lat – u 15%, zaś w wieku 25-30 lat – u blisko 19,5% pacjentów. Co ciekawe, na kwasową erozję szkliwa bardziej narażone są osoby mieszkające w dużych miastach. Zmiany erozyjne wystąpiły tam u 33% badanych.

Kwasowa erozja szkliwa – przyczyny

Kwasowa erozja szkliwa objawia się powierzchowną utratą tkanek twardych zęba na skutek działania kwasów. Ubytki erozyjne są płaskie, mają charakterystyczny satynowy odcień, a umiejscawiają się na powierzchniach przedsionkowych lub policzkowych zębów. Obecnie jednak najczęściej spotykana jest erozja dotycząca powierzchni wargowych zębów górnych, będąca konsekwencją spożywania kwaśnych pokarmów i napojów. Do grupy żywności szczególnie niebezpiecznej pod kątem kwasowej erozji szkliwa zaliczają się owoce cytrusowe, wiśnie, maliny, czereśnie, rabarbar, kwaszone warzywa oraz gazowane, kolorowe napoje. Istnieją również czynniki wewnętrzne, zwiększające ryzyko wystąpienia kwasowej erozji szkliwa. Wymienić należy m.in. chorobę refluksową, przewlekłe wymioty, zaburzenia gospodarki wodnej organizmu oraz zaburzenia w wydzielaniu śliny.

Profilaktyka kwasowej erozji szkliwa

Asystentki i higienistki stomatologiczne mają do spełnienia istotną rolę w zakresie profilaktyki kwasowej erozji szkliwa. W jej zakres wchodzą przede wszystkim zadania instruktażowo-edukacyjne. W trakcie wizyty pacjenta w gabinecie stomatologicznym należy przekazywać mu informacje o:

• roli prawidłowej diety w profilaktyce kwasowej erozji szkliwa – chodzi przede wszystkim o równoważenie produktów o kwaśnym pH żywnością o pH zasadowym (woda niegazowana, żółte sery, ziemniaki, zboża, jogurty naturalne, mleko, jaja),
• kontroli czasu spożywania kwaśnych pokarmów – wiele owoców, choć posiada kwaśne pH, jest jednocześnie cennym źródłem witamin, więc nie należy z nich zupełnie rezygnować, ale jeść stosunkowo szybko, bez żucia, aby ograniczyć kontakt kwasów z zębami,
• wprowadzeniu nawyku jedzenia posiłków o ściśle ustalonych porach, rezygnacji z podjadania oraz zastąpieniu napojów gazowanych i energetycznych niegazowaną wodą mineralną,
• prawidłowej higienie jamy ustnej (nieszczotkowanie zębów bezpośrednio po kontakcie z kwasem, używanie szczoteczki o miękkim włosiu i pasty o niskim współczynniku ścieralności, kontrolowanie siły oraz techniki szczotkowania),
• konieczności regularnych wizyt w gabinecie stomatologicznym oraz poddawaniu się zabiegom miejscowej fluoryzacji.

Temat kwasowej erozji szkliwa został poruszony podczas I Ogólnopolskiej Konferencji Higienistek i Asystentek Stomatologicznych.

AF
Fot. jarmoluk, pixabay.com