Płyny do płukania jamy ustnej a wydzielanie śliny – wyniki badania klinicznego

Jednorazowe zastosowanie płynów do płukania jamy ustnej zawierających olejki eteryczne – zarówno w formulacjach z alkoholem, jak i bez alkoholu – nie wpływa negatywnie na wydzielanie śliny ani pH jamy ustnej. Takie wnioski płyną z randomizowanego badania klinicznego przeprowadzonego wśród dorosłych pacjentów. Jego wyniki opublikowano w czasopiśmie „Journal of Dental Hygiene”.

Płyny do płukania jamy ustnej stanowią ważny element codziennej profilaktyki stomatologicznej. Ich skład obejmuje zarówno substancje nieaktywne, jak i składniki aktywne – w tym związki przeciwdrobnoustrojowe, takie jak olejki eteryczne. Wspólnie wspierają one kontrolę stanu zapalnego dziąseł oraz pomagają regulować mikrobiom jamy ustnej. Nadal jednak część pacjentów i klinicystów wiąże obecność alkoholu w płynach z ryzykiem wysuszenia błony śluzowej.

Badanie porównawcze różnych formulacji płynów

Celem jednodniowego, randomizowanego badania klinicznego było określenie wpływu płynów do płukania zawierających olejki eteryczne – zarówno z dodatkiem alkoholu, jak i bez niego – na przepływ śliny oraz pH jamy ustnej.

Do badania włączono osoby dorosłe powyżej 18. roku życia. Uczestników losowo przydzielono do jednej z czterech grup: grupy kontrolnej stosującej szczotkowanie z płukaniem wodą oraz trzech grup stosujących szczotkowanie i płukanie różnymi preparatami z olejkami eterycznymi.

Parametry oceniano bezpośrednio po zastosowaniu preparatu, a następnie po 2,5, 5, 10, 15 oraz 30 minutach.

Brak wpływu na wydzielanie śliny i pH

Badanie ukończyło 159 uczestników. Po 30 minutach od interwencji średni przepływ śliny był porównywalny we wszystkich analizowanych grupach, niezależnie od zastosowanego preparatu.

Zaobserwowano również przejściowy wzrost średniego pH śliny we wszystkich grupach do 15. minuty po użyciu preparatu, po czym wartości wracały do poziomów zbliżonych do wyjściowych w 30. minucie. Wszystkie uzyskane wyniki mieściły się w fizjologicznym zakresie pH jamy ustnej wynoszącym 6,2-7,6.

Co istotne, podczas badania nie odnotowano żadnych działań niepożądanych. – Obecność alkoholu w badanych formulacjach nie wpływała na przepływ śliny ani pH, co sugeruje, że jednorazowe użycie takich preparatów nie przyczynia się do suchości jamy ustnej – napisano we wnioskach.

Autorzy podkreślili jednocześnie potrzebę dalszych badań nad długoterminowym stosowaniem płynów do płukania jamy ustnej i ich wpływem na wydzielanie śliny oraz środowisko jamy ustnej. Dane te mogą w przyszłości wspierać lekarzy dentystów i higienistki stomatologiczne w podejmowaniu bardziej precyzyjnych decyzji terapeutycznych.

Artykuł „Changes in Salivary Flow and Oral pH Following Use of Different Mouthrinse Formulations in Addition to Brushing Versus Brushing Only” został opublikowany na łamach „Journal of Dental Hygiene”.

Źródła: https://adanews.ada.org

https://jdh.adha.org/

– Skuteczny instruktaż higieny jamy ustnej to przede wszystkim instruktaż spersonalizowany, dobrany indywidualnie do potrzeb pacjentów, uwzględniający ich wiek, styl życia, pracę, zdolności manualne, możliwości finansowe, ale przede wszystkim miejsca retencyjne, czyli stan kliniczny jamy ustnej, z jakim mamy do czynienia – mówi dypl. hig. stom. mgr Jolanta Bartoszuk, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, wiceprezes Sekcji Profilaktyki i Promocji Zdrowia PTS-u, autorka i współautorka artykułów z zakresu profilaktyki stomatologicznej, prowadząca wykłady, kursy oraz szkolenia dla asystentek i higienistek stomatologicznych.