Permanentny makijaż i tatuaże ust a zdrowie jamy ustnej

Rosnąca dostępność różnego rodzaju zabiegów, które obejmują modyfikację ciała, sprawia, że do gabinetów dentystycznych coraz częściej trafiają pacjenci posiadający tatuaże po wewnętrznej stronie wargi lub permanentny makijaż ust. W związku z tym zasadne jest pytanie, czy obecność barwnika w jamie ustnej lub jej bezpośrednim sąsiedztwie może wpływać na mikrobiom jamy ustnej i generalnie na zdrowie jamy ustnej.

Dynamicznie rozwijający się rynek permanentnego makijażu umożliwia, głównie kobietom, uproszczenie codziennej rutyny poprzez zastosowanie naturalnie wyglądających pigmentów tatuażowych imitujących eyeliner, szminkę lub kontur ust.

Rodzaje zabiegów w obrębie ust i ich charakterystyka

Wyróżnia się dwa główne rodzaje zabiegów w obrębie ust, zaliczanych do permanentnego makijażu. Pierwszym z nich jest tzw. „lip blush”, którego celem jest nadanie ustom koloru, natomiast drugim jest kontur ust, stosowany w celu optycznego powiększenia ich objętości. W trakcie zabiegu półtrwały pigment jest wprowadzany za pomocą urządzenia do tatuażu bezpośrednio w czerwień wargową lub w jej bezpośrednie sąsiedztwo. Najczęściej stosuje się pigmenty różowe i czerwone, mające na celu uzyskanie naturalnego efektu estetycznego.

Z kolei tatuaże po wewnętrznej stronie wargi mają charakter bardziej trwały. W tego typu zabiegach tradycyjny czarny tusz wprowadzany jest w błonę śluzową dolnej wargi.

Ryzyko kliniczne i możliwe powikłania

Pomimo powszechnego przekonania o bezpieczeństwie, tatuaże ust, podobnie jak inne tatuaże, wiążą się z określonym ryzykiem. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zakażenia, podrażnienie miejsca zabiegu, obrzęk oraz wysypki, które mogą powstawać w wyniku kontaktu śliny i bakterii z otwartą raną powstałą po użyciu igły lub pistoletu do tatuażu. U niektórych osób może również wystąpić reakcja alergiczna na składniki tuszu, który może zawierać substancje potencjalnie szkodliwe dla zdrowia. W przypadku permanentnego makijażu szczególne znaczenie mają czerwone barwniki zawierające cynober, substancję wykazującą działanie drażniące dla błony śluzowej jamy ustnej.

Badania prowadzone przez zespół prof. Johna Swierka, chemika z Uniwersytetu w Birmingham, wykazały obecność barwników zawierających azozwiązki (związki azowe) w 23 z 56 analizowanych tuszów do tatuażu. Według Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej ekspozycja tych barwników na działanie bakterii lub promieniowanie ultrafioletowe może prowadzić do ich rozpadu na związki potencjalnie rakotwórcze.

Brak świadomości zagrożeń ze strony tatuażystów może narażać pacjentki na dodatkowe ryzyko. W wywiadach przeprowadzonych przez zespół prof. Swierka wielu tatuażystów deklarowało znajomość marek tuszów, jednak nie posiadało wiedzy na temat ich składu chemicznego i potencjalnych skutków ubocznych.

Trwają również badania nad odległymi i długoterminowymi skutkami obecności tuszu w tkankach. Artykuł opublikowany przez United Concordia Dental wskazuje, że Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) otrzymywała zgłoszenia dotyczące niepożądanych reakcji na tusz do tatuażu, występujących zarówno bezpośrednio po zabiegu, jak i wiele lat później. Zakażenia bakteryjne o charakterze miejscowym oraz zakażenia przenoszone drogą krwi, takie jak wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, mogą być konsekwencją użycia niesterylnych igieł, niewłaściwych praktyk higienicznych lub skażonego tuszu.

Profilaktyka i zalecenia pozabiegowe dla pacjentów

Jeżeli pacjentka rozważa wykonanie tatuażu ust lub już go posiada, warto by lekarz dentysta lub higienistka przekazali zalecenia, które mogą zmniejszyć ryzyko ewentualnych powikłań.

Przez kilka dni po zabiegu zaleca się stosowanie bezalkoholowych płukanek do jamy ustnej po posiłkach oraz po paleniu tytoniu. Pacjentka powinna też unikać produktów o wysokiej kwasowości, takich jak ocet, pomidory czy owoce cytrusowe, ponieważ mogą one nasilać podrażnienie tkanek.

Jeśli natomiast pacjentka ma dopiero poddać się zabiegowi, niezbędne jest sprawdzenie kwalifikacji i przeszkolenia osoby wykonującej zabieg oraz wiarygodności gabinetu permanentnego makijażu. Pacjentka powinna też uzyskać precyzyjne informacje na temat stosowanych procedur sterylizacji i korzystać wyłącznie z usług licencjonowanych specjalistów.

Poprzez edukację pacjentów w zakresie czynników ryzyka, zasad bezpiecznej pielęgnacji pozabiegowej oraz znaczenia wyboru sprawdzonych, certyfikowanych wykonawców, dentyści i higienistki mogą odegrać bardzo istotną rolę w ograniczaniu liczby powikłań.

Źródło: https://www.dentistryiq.com/

W mediach społecznościowych co rusz pojawiają się nowe, rzekomo skuteczne metody wybielania zębów polecane przez samozwańczych influencerów. Należy na nie mocno uczulać pacjentów, przede wszystkim ze względu na związane z nimi zagrożenia. – Według mnie najbardziej niebezpieczne są te, w których użyta jest soda oczyszczona w połączeniu z cytryną. Substancje te mogą bardzo mocno osłabić szkliwo zębów i wpływać na podrażnienie dziąseł – przestrzega mgr dypl. hig. stom. Anna Makówka, higienistka stomatologiczna, technik dentystyczny oraz specjalistka promocji zdrowia, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, członek Sekcji Profilaktyki PTS-u.