Patogeny jamy ustnej z czasem coraz bardziej oporne na antyseptyki?

Z badania opublikowanego w czasopiśmie „International Journal of Dental Hygiene” można wnioskować, że bakterie Streptococcus mutans, Lactobacillus acidophilus i inne patogeny powszechnie bytujące w jamie ustnej mogą wykazywać oporność na działanie środków antyseptycznych. Co więcej, autorzy badania podali, że oporność ta może wzrastać z upływem czasu.

Jak podano w artykule, jest to prawdopodobnie pierwszy przegląd uwzględniający częstość występowania i proporcje bakterii opornych na środki antyseptyczne u pacjentów stomatologicznych.

– Ten przegląd może pomóc lekarzom i kierownikom gabinetów stomatologicznych w podejmowaniu ważnych decyzji oraz zdobyciu większej świadomości jak rozsądnie stosować środki antyseptyczne – napisali autorzy pracy z zespołu kierowanego przez dr. Carlosa Ardilę, periodontologa i profesora Uniwersytetu Antioquia w Kolumbii.

Brakuje badań nad opornością na antyseptyki

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Z danych amerykańskiej agencji Centers for Disease Control and Prevention (CDC) wynika, że w 2019 roku oporność ta spowodowała śmierć ponad 1,2 miliona osób na całym świecie. Każdego roku tylko w Stanach Zjednoczonych dochodzi do prawie 3 milionów infekcji związanych z opornością na antybiotyki.

Chociaż oporność na antybiotyki była ostatnio przedmiotem wielu rozważań i badań, mniej uwagi poświęcono bezpośrednio związanemu z nią problemowi oporności na środki antyseptyczne, w tym triklosan i chlorheksydynę, które są szeroko stosowane w stomatologii jako żele i płyny do płukania jamy ustnej.

Aby zbadać częstość występowania i proporcje oporności bakterii na antyseptyki powszechnie stosowane w stomatologii, autorzy przeprowadzili przegląd pięciu randomizowanych badań klinicznych, które zostały opublikowane w latach 1994–2021 i obejmowały 442 pacjentów. W przeglądzie wykorzystano wyłącznie te badania, które obejmowały osoby zdrowe oraz dane z analizy fenotypu oraz wyniki wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe. Okresy obserwacji w poszczególnych badaniach wynosiły od 10 dni do 12 miesięcy.

Oporność na chlorheksydynę i triklosan

U pacjentów zagrożonych ryzykiem próchnicy oporność na chlorheksydynę wykazały Streptococcus mutans i Lactobacillus acidophilus, a wzrost ten nasilił się w okresie obserwacji. U pacjentów z zapaleniem dziąseł, gatunki Gram-ujemnych bakterii Veillonella wykazały oporność na triklosan na początku i w trakcie badań. Ponadto, jak napisali autorzy, po upływie 6 miesięcy obserwacji wystąpił niewielki wzrost odsetka szczepów opornych.

Badacze z Uniwersytetu Antioquia podali, że choć cztery z analizowanych w przeglądzie badań zostały sklasyfikowane jako dobrej jakości, jedno było obarczone ryzykiem błędu systematycznego. Autorzy pracy pt. „Bacterial resistance to antiseptics used in dentistry: a scoping review of randomized clinical trials” podkreślili jednak, że uwzględnione badania prezentowały znaczną różnorodność w zakresie ich zaprojektowania, cech badanych pacjentów oraz zidentyfikowanych patogenów.

Ubiór w gabinecie stomatologicznym w kwestii bezpieczeństwa jest nie mniej ważny, niż skuteczna dezynfekcja. O tym, jak niebezpieczne mogą być zaniedbania w tym zakresie - w materiale filmowym.

T.H.

źródła: https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=hyg&pag=dis&ItemID=332388

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/idh.12629