Niewidzialny stresor obecny każdego dnia. Jak przewlekły szum wpływa na organizm?

Hałas jest nieodłącznym elementem współczesnego życia. Towarzyszy nam w ruchliwych miastach, środkach transportu, zakładach pracy, w tym także w gabinetach medycznych i stomatologicznych. Przez lata hałas był postrzegany przede wszystkim jako zagrożenie dla narządu słuchu. Obecnie naukowcy zwracają uwagę, że jego skutki mogą sięgać znacznie dalej.

Przybywa badań, które wskazują, że przewlekły hałas działa na organizm człowieka jak długotrwały stres. Nawet jeśli jego natężenie nie jest na tyle wysokie, aby uszkodzić słuch, może uruchamiać mechanizmy biologiczne wpływające na układ krążenia, metabolizm, jakość snu oraz zdrowie psychiczne. Z tego powodu eksperci coraz częściej określają hałas mianem „systemowego stresora” – czynnika oddziałującego nie na jeden narząd, ale na cały organizm.

Organizm nie ignoruje hałasu

Mózg człowieka został zaprogramowany tak, aby reagować na potencjalne zagrożenia z otoczenia. Problem polega na tym, że nie potrafi całkowicie wyłączyć tej czujności, nawet gdy źródłem bodźców jest codzienny, pozornie niegroźny hałas.

Dostępne badania wskazują, że długotrwałe narażenie na hałas aktywuje układ współczulny oraz oś podwzgórze-przysadka-nadnercza. W efekcie dochodzi do zwiększonego wydzielania hormonów stresu, w tym kortyzolu i katecholamin. Jeżeli taka sytuacja utrzymuje się przez długi czas, organizm pozostaje w stanie przewlekłej mobilizacji. Naukowcy wskazują, że konsekwencjami takiego stanu mogą być zaburzenia snu, wzrost ciśnienia tętniczego, nasilenie procesów zapalnych oraz stres oksydacyjny. Co istotne, część tych zmian może rozwijać się stopniowo i przez wiele lat pozostawać niezauważona.

Skutki wykraczające daleko poza słuch

W ostatnich latach szczególną uwagę poświęcono związkom między przewlekłym hałasem a chorobami sercowo-naczyniowymi. Wyniki badań epidemiologicznych sugerują, że długotrwała ekspozycja na hałas może zwiększać ryzyko nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, udaru mózgu oraz innych schorzeń układu krążenia.

Coraz częściej analizowany jest również wpływ hałasu na zdrowie psychiczne. Eksperci zwracają uwagę, że przewlekła ekspozycja na niepożądane dźwięki może sprzyjać rozdrażnieniu, zmęczeniu, pogorszeniu koncentracji oraz obniżeniu dobrostanu psychicznego. Szczególnie niekorzystny okazuje się hałas zakłócający sen, ponieważ ogranicza on zdolność organizmu do regeneracji. Niektóre badania wskazują również na możliwe związki między przewlekłym hałasem a zaburzeniami metabolicznymi, przewlekłym stanem zapalnym oraz zmianami dotyczącymi funkcjonowania mózgu i procesów poznawczych.

Hałas może być zagrożeniem także dla personelu gabinetów stomatologicznych

Zagrożenia te dotyczą także środowiska stomatologicznego. Wiertarki, skalery ultradźwiękowe, ssaki czy kompresory są częścią środowiska pracy, w którym personel przez wiele godzin dziennie pozostaje narażony na różnego rodzaju bodźce akustyczne.

Choć nowoczesne urządzenia są zwykle znacznie cichsze niż ich odpowiedniki sprzed kilkudziesięciu lat, eksperci podkreślają, że znaczenie ma nie tylko natężenie dźwięku, ale również długość ekspozycji oraz możliwość regeneracji organizmu po zakończeniu pracy.

Mimo że hałas wciąż kojarzy się głównie z ryzykiem uszkodzenia słuchu, współczesna nauka pokazuje znacznie szerszy obraz. To czynnik środowiskowy, który może wpływać na funkcjonowanie całego organizmu. Oznacza to, że troska o komfort akustyczny nie jest wyłącznie kwestią wygody – może być również elementem profilaktyki zdrowotnej, zarówno dla pacjentów, jak i członków zespołu stomatologicznego.

Źródło: https://www.rdhmag.com/

– Planowanie dnia sprawia, że praca przebiega dużo sprawniej i przyjemniej. Dzięki temu, że ułożę sobie plan na całą zmianę jestem przygotowana, niewiele rzeczy jest mnie w stanie zaskoczyć, wszystko mam pod ręką, mogę skupić się na zabiegu, który wykonujemy – mówi o zaletach planowania pracy przez asystentki i higienistki stomatologiczne asyst. i hig. stom. Martyna Zawadka. Jak konkretnie zaplanować sobie dzień w pracy? Jak zrobić to krok po kroku? Zapraszamy do obejrzenia materiału filmowego!