Kserostomia to schorzenie polegające na zaburzeniach pracy ślinianek oraz związanym z tym niedoborem śliny. Długotrwałe niedobory śliny są niezwykle groźne dla stanu zdrowia zębów i jamy ustnej, dlatego tak ważne jest jak najszybsze i skuteczne leczenie kserostomii. Metod terapii jest – wbrew pozorom – całkiem sporo.

Ślina to niezwykle istotna dla zdrowia człowieka substancja. Odpowiada ona za właściwe nawilżenie jamy ustnej, ułatwia połykanie pokarmu, bierze udział w procesach trawiennych, a także stanowi naturalną barierę ochronną dla zębów. Ślina wypłukuje resztki pokarmów z jamy ustnej oraz działa antybakteryjnie.

Stan długotrwałego niedoboru śliny w jamie ustnej nosi nazwę kserostomii. Jej bezpośrednią przyczyną są zaburzenia w pracy ślinianek. Te z kolei mogą mieć bardzo różne podłoże. Zalicza się do nich bakteryjne i wirusowe zakażenia ślinianek, zapalenie zatok, choroby metaboliczne (np. cukrzyca), długotrwały stres czy przyjmowanie niektórych leków. Zbyt małe ilości śliny w dłuższej perspektywie są bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Mogą sprzyjać rozwojowi próchnicy czy powodować kłopoty z trawieniem. Dlatego tak istotne jest właściwe leczenie kserostomii.

Leczenie kserostomii – metody farmakologiczne

Leczenie kserostomii – w zależności od przyczyn – dzieli się na metody farmakologiczne i niefarmakologiczne. Te pierwsze opierają się przede wszystkim na przyjmowaniu leków powodujących pobudzenie ślinianek do pracy. Zazwyczaj zawierają one w swoim składzie pilokarpinę, cewimelinę lub betanechol. Przyjmowanie środków farmakologicznych zawsze musi jednak odbywać się po ścisłą kontrolą lekarza.

Leczenie kserostomii może polegać również ma stosowaniu miejscowych środków nawilżających jamę ustną oraz zastępujących naturalną ślinę. Do smarowania błon śluzowych oraz warg stosuje się m.in. wazelinę oraz glicerynę. Sztuczna ślina oraz lubrykanty służą z kolei do terapii zastępczej. Mają one postać sprayu, żelu, roztworu lub tabletek do rozpuszczania. Należy jednak zwracać szczególną uwagę na ich skład. Niektóre mają odczyn poniżej krytycznego pH szkliwa, mogą zawierać pochodne alkoholu, charakteryzują się niezbyt przyjemnym smakiem lub stosunkowo wysokimi cenami.

Leczenie kserostomii – metody niefarmakologiczne

Bardzo istotne w terapii kserostomii jest wyrobienie u pacjentów nawyków, które pomagają minimalizować dolegliwości. Zalicza się do nich:

• szczotkowanie zębów co najmniej 2 razy dziennie przy użyciu szczoteczki o miękkim włosiu oraz pasty z fluorem o łagodnym smaku i niskim współczynniku ścieralności,
• regularne stosowanie nici dentystycznych,
• płukanie ust płynami bez alkoholu lub naparami ziołowymi,
• częste popijanie w ciągu dnia niegazowanej wody mineralnej,
• częste wizyty u stomatologa,
• unikanie lepkiej, oblepiającej zęby żywności,
• rezygnacja z palenia papierosów,
• ograniczenie spożywania kawy i herbaty,
• żucie bezcukrowej gumy,
• spożywanie twardych warzyw (gryzienie stymuluje produkcję śliny).

Wielu mieszkańców Czarnobyla nie wierzyło, że niewidoczne promieniowanie może zabijać. Wielu polskich stomatologów wciąż nie przyjmuje do wiadomości, że źródła zakażenia mogą kryć się w każdym zakamarku gabinetu. Gdyby tylko ślina była czerwona… Wszelkie zagrożenia niezwłocznie neutralizuj na miejscu. Nie zabieraj ich ze sobą, nie dziel się nimi ze swoimi najbliższymi.

AF