Groźny wstrząs anafilaktyczny występuje także w stomatologii
Bardzo ciężka i nagła reakcja alergiczna – wstrząs anafilaktyczny – stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Alergicy, którzy doświadczyli już niepokojących objawów, powinni zawsze mieć przy sobie adrenalinę, by w razie potrzeby ją sobie zaaplikować.
Na konieczność zwiększania świadomości w tym zakresie zwrócił uwagę pełniący obowiązki przewodniczącego Sekcji Resuscytacji i Medycyny Stanów Nagłych Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii dr Wojciech A. Rychlik z Górnośląskiego Centrum Medycznego w Katowicach. O różnych aspektach ratowania ludzkiego życia i zdrowia będą mówić specjaliści z całej Polski podczas konferencji „Resuscytacja.plus od A do Z”. Konferencja odbędzie się 9-10 czerwca w Katowicach.
Wstrząs anafilaktyczny jest jedną z wielu możliwych przyczyn potrzeby stosowania resuscytacji. Uczestnicy konferencji omówią też zagadnienia szybko rozwijającej się sepsy – w tym u dzieci, a także pomocy pacjentom w stanie głębokiego wychłodzenia. Zaplanowano również liczne warsztaty praktyczne.
Pierwsza pomoc to podstawa
Zdaniem dr. Rychlika, który jest też kierownikiem naukowym konferencji, w ostatnich latach znacznie zwiększyła się wiedza na temat zasad udzielania pierwszej pomocy. W miejscach publicznych jest też coraz więcej przydatnych podczas takich działań automatycznych defibrylatorów (AED), a jednak wciąż wiele jest do zrobienia. – To nie jest konferencja dla jednej grupy zawodowej, ale multidyscyplinarna, zajmująca się różnymi stanami zagrożenia życia. W tym roku jednym z tematów są reakcje anafilaktyczne i alergie. Oprócz lekarzy różnych specjalności, liczymy na obecność ratowników medycznych i pielęgniarek. Nie wszyscy pracownicy służby zdrowia mają na co dzień do czynienia ze stanami zagrożenia życia, dlatego warto sobie przypomnieć obowiązujące zasady i poznać najnowsze metody leczenia – powiedział PAP dr Rychlik.
Komu zagraża wstrząs anafilaktyczny?
Jak przypomniał, anafilaksją zagrożony jest każdy, choć szczególnie – alergicy uczuleni na pokarmy (najczęściej to orzechy, owoce morza, ryby, niektóre owoce, mleko, jajka) oraz jad owadów błonkoskrzydłych, a ze środków medycznych: na leki, środki kontrastowe używane w radiologii i lateks, który jest m. in. w rękawiczkach. – Z własnej praktyki pamiętam przypadek chłopaka, którego rodzice zabrali na uroczystą kolację z okazji 18. urodzin do tajskiej restauracji. Wkrótce po powrocie do domu zaczął się dusić, na szczęście w porę otrzymał pomoc. Inna pacjentka godzinę po znieczuleniu do drobnego zabiegu stomatologicznego zasłabła prowadząc samochód, na szczęście przed omdleniem zdążyła się zatrzymać, ocknęła się już na izbie przyjęć – relacjonował dr Rychlik.
Objawy anafilaksji
Wśród objawów zbliżającego się wstrząsu anafilaktycznego, które powinny nas zaalarmować po narażeniu na alergen, są nagły spadek ciśnienia, tachykardia czyli przyspieszenie akcji serca, duszność, świszczący oddech, obrzęk ust, języka, chrypka, gwałtowny kaszel, swędząca pokrzywka, rumień, nudności, kurczowe bóle brzucha, wymioty, biegunka, zawroty głowy, osłabienie i omdlenie. Jeśli osoba uczulona ma przy sobie strzykawkę z adrenaliną (preparat przepisuje na receptę lekarz), powinna ją sobie natychmiast wstrzyknąć domięśniowo, do mięśnia uda. Jeśli nie – należy pilnie wezwać pogotowie ratunkowe.
Po udzieleniu pomocy zalecana jest 12-24-godzinna obserwacja, bo może wystąpić reakcja drugiej fazy. Potem nie wolno zapomnieć o diagnostyce alergologicznej. – Osoba, u której wystąpiła kiedykolwiek silna reakcja alergiczna – z obrzękami i dusznością, ma wystarczający powód, by zgłosić się do lekarza i o tym powiedzieć. Lekarz przepisze wówczas adrenalinę w specjalnej ampułkostrzykawce lub tzw. penie, która jest najwłaściwszym lekiem do podania podczas wstrząsu. Najlepiej, by taka osoba potrafiła sama sobie zaaplikować ten preparat, co nie jest trudne, można tego nauczyć w kilka minut – podkreślił dr Rychlik.
Wstrząs anafilaktyczny u pacjenta może doprowadzić nawet do zgonu. Dlatego gabinet stomatologiczny, gdzie pacjentom podaje się dużo leków, musi być przygotowany na szybką reakcję. Połóż pacjenta płasko, unieś nogi – czyli jak reagować w przypadku wstrząsu anafilaktycznego? Zobacz w naszym filmie!
Oprac AF. na podstawie Anna Gumułka (PAP)
Fot. WerbeFabrik, pixabay.com
