Asystentka dentystyczna z najsłynniejszego zdjęcia 1945 r.
Zakończenie II wojny światowej w niemal każdym zakątku globu zostało przyjęte z wielką radością. W Stanach Zjednoczonych jednym z symboli końca wojny stała się fotografia wykonana 14 sierpnia na nowojorskim Times Square, przedstawiająca pocałunek marynarza i kobiety ubranej w uniform pielęgniarki.
14 sierpnia miał szczególne znaczenie dla Amerykanów, ponieważ tego dnia cesarz Hirohito ogłosił kapitulację Japonii. Także tego dnia na najważniejszym placu Nowego Jorku Alfred Eisenstaedt – urodzony w Tczewie niemiecki fotograf żydowskiego pochodzenia – wykonał zdjęcie, które trafiło na okładkę magazynu „Life”, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych fotografii XX wieku.
Uwiecznieni na zdjęciu młodzi ludzie nie spotkali się nigdy wcześniej. Marynarz – 22-letni wówczas George Mendonsa miał szczególne powody, by świętować koniec wojny, ponieważ jednostka, na której służył – niszczyciel „USS The Sullivans” – jeszcze parę tygodni wcześniej prowadziła działania w rejonie Japonii i była wielokrotnie zagrożona atakami pilotów kamikaze. W licznych wywiadach Mendonsa przekonywał, że powodowany radością i ekscytacją, tego dnia podszedł do ubranej w biały uniform Grety, ponieważ przypominała mu pielęgniarki, które podczas wojny opiekowały się żołnierzami takimi jak on.
Warto dodać, że w kolejnych dziesięcioleciach pojawiło się paru mężczyzn, którzy twierdzili, że to oni zostali sfotografowani przez Eisenstaedta, jednak analiza czterech wykonanych przez autora ujęć nie pozostawia wątpliwości, że przedstawiają one Mendonsę. Podobnie nie brakowało kandydatek do roli sfotografowanej pielęgniarki – dopiero na początku lat 60. ustalono, że na zdjęciu widnieje Greta Zimmer – Austriaczka urodzona w 1924 r. w Wiener Neustadt.
Krótko po zajęciu Austrii przez Trzecią Rzeszę, Greta – mająca żydowskie pochodzenie – zdołała wraz z dwiema młodszymi siostrami wyjechać do Stanów Zjednoczonych. Tam, mimo bardzo młodego wieku, rozpoczęła naukę w kilku szkołach (także wieczorowej) oraz pracę, m.in. w zawodzie asystentki stomatologicznej. 14 sierpnia – ze względu na poruszenie – jakie ogarnęło Nowy Jork po informacjach płynących z Japonii, Greta wprost z gabinetu dentystycznego mieszczącego się na Manhattanie wyszła w fartuchu asystentki na Times Square.
Po ostatecznym ustaleniu personaliów osób widniejących na zdjęciu, jego bohaterowie mieli okazję spotkać się przynajmniej dwa razy. George Mendonsa zmarł w 2019 r. – na kilka dni przed swoimi 96. urodzinami. Sędziwego wieku dożyła także Greta Zimmer – kobieta zmarła w 2016 r. w wieku 92 lat.
T.H.
