Alergiczne choroby zawodowe u asystentek stomatologicznych

Asysta stomatologiczna podczas wykonywania codziennych obowiązków jest narażona na częsty kontakt z materiałami i substancjami alergizującymi. Dlatego rozmaite alergie i wypryski są uznawane za chorobę zawodową asystentek.

Według danych Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych IMP w Łodzi, w 2015 r. w Polsce zanotowano blisko 3 tys. przypadków schorzeń ściśle związanych z wykonywaną pracą. I o ile liczba ta co roku spada (dla porównania – jeszcze w 2001 r. przypadków takich było ponad 6 tys.), to jednak pracownicy szeroko rozumianej służby zdrowia są jedną z najbardziej narażonych grup. Większe ilości chorób zawodowych notuje się jedynie u górników, pracowników produkcji przemysłowej oraz nauczycieli.

Do najczęściej występujących chorób zawodowych w sektorze służby zdrowia zaliczają się choroby zakaźne i pasożytnicze (gruźlica, wirusowe zapalenia wątroby typu B i C, wirus HIV), choroby związane z narażeniem na promieniowanie jonizujące (w tym nowotwory), choroby związane z przeciążeniem układu ruchu (zwyrodnienia stawów i kręgosłupa, zespół cieśni nadgarstka), a także choroby alergiczne skóry i układu oddechowego. Na te ostatnie w szczególny sposób narażone są asystentki i higienistki stomatologiczne.

Do schorzeń o podłożu alergicznym występujących u asysty stomatologicznej zalicza się m.in. alergiczny nieżyt nosa, alergiczne obrzękowe zapalenie krtani, astma oskrzelowa, pokrzywka kontaktowa oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Jak widać, alergia zawodowa asystentek dotyczy więc skóry, spojówek oczu oraz dolnych i górnych dróg oddechowych.

Przyczyną częstych zachorowań na schorzenia alergiczne przez asystentki jest kontakt z materiałami i substancjami alergizującymi. Z wieloma z nich asysta styka się podczas wykonywania codziennych obowiązków. Można wśród nich wyróżnić:

• metale (rtęć, nikiel, chrom, kobalt) – wykonane są z nich narzędzia i przyrządy stomatologiczne, niektóre z nich uwalniają się podczas kontaktu ze skórą człowieka,
• guma – w tym przypadku alergenem są zazwyczaj znajdujące się w niej dodatki, np. przyspieszacze wulkanizacji,
• merkaptobenzotiazol (MBT) – wchodzi w skład gumy bieliźnianej i ubraniowej, a także niektórych akcesoriów medycznych,
• lateks – główny składnik rękawiczek ochronnych,
• akrylany (wykorzystywane do produkcji protez zębowych), cementy, kompozyty, materiały stosowane do czasowego i ostatecznego wypełniania kanałów korzeniowych, materiały zawierające eugenol,
• środki czyszczące, odkażające i dezynfekujące.

W przypadku zauważenia przez asystę jakichkolwiek niepokojących zmian skórnych (zaczerwienienia, podrażnienia, rumień, pęcherzyki) lub ogólnych (pieczenie oczu, trudności z oddychaniem, kaszel, przewlekły katar), warto przeprowadzić diagnostykę pod kątem ewentualnych alergenów. W jej skład wchodzą m.in. testy płatkowe, skórne, śródskórne oraz testy prowokacji doustnej.

Alergia stomatologiczna, zapalenie jamy ustnej i dziąseł oraz alergia na nikiel – o związkach alergologii ze stomatologią mówi alergolog prof. Krzysztof Buczyłko.

AF